پیام خوزستان - مشاور وزیر نفت در امور زنان و خانواده بر ضرورت بهره‌گیری از ظرفیت شبکه بانوان سراسر کشور در مسیر تقویت مشارکت اجتماعی برای ترویج فرهنگ بهینه‌سازی مصرف انرژی تأکید کرد.
به گزارش شانا، زهره یوسفیان‌ملا امروز (دوشنبه، ۲۷ مهر) در پویش «مهربانو، سفیرانرژی» با بیان اینکه حاضران در این نشست به‌عنوان مروجان فرهنگ بهینه‌سازی مصرف انرژی، مسئولیت مهمی به عهده دارند، گفت: قصد داریم حرکتی نو را آغاز کنیم و از این پس مسئولیت ما در جایگاه مروجان فرهنگی، دوچندان خواهد بود بنابراین لازم است با شناخت دقیق‌تر از رفتارهای اجتماعی و روان‌شناختی، شیوه‌هایی مؤثرتر برای انتقال پیام به جامعه انتخاب کنیم.
وی با بیان اینکه واژه صرفه‌جویی در ذهن بسیاری از افراد با کمبود، فقر، تحمل فشار اقتصادی و محدودیت در زندگی روزمره تداعی می‌شود، تصریح کرد: چنین برداشتی می‌تواند مقاومت روانی ایجاد کند و پذیرش اجتماعی برنامه‌های مدیریت مصرف را کاهش دهد، درحالی‌که صرفه‌جویی در مفهوم صحیح خود، به معنای مدیریت هوشمندانه، آگاهانه و هدفمند منابع بر مبنای محاسبه و برنامه‌ریزی است، رویکردی که باید به افزایش منافع فردی و جمعی منجر شود.
مشاور وزیر نفت در امور زنان و خانواده ادامه داد: طرح‌های بهینه‌سازی مصرف زمانی موفق خواهند بود که در کنار توجه به واقعیت‌های اقتصادی، به نگرش و ادراک روانی شهروندان نیز توجه کنند. ما به‌عنوان مروجان این فرهنگ باید بدانیم چه واژه‌هایی را انتخاب کنیم و چگونه پیام خود را منتقل کنیم تا به‌جای ایجاد احساس محدودیت، زمینه مشارکت و همراهی خانواده‌ها فراهم شود.
یوسفیان‌ملا با تأکید بر نقش خانواده در نهادینه‌سازی رفتارهای صحیح مصرف افزود: بانوان، چه در جایگاه مادر، چه دختر، خواهر یا همسر، می‌توانند در شکل‌گیری نگرش خانواده به مدیریت مصرف نقش مؤثری ایفا کنند. نکته اساسی این است که خانواده باید احساس توانمندی و اختیار داشته باشد و مدیریت مصرف را گامی در مسیر بهبود اوضاع زندگی خود، نه باری اضافه یا تهدیدی علیه آسایش و رفاه روزمره بداند.
وی یادآور شد: اگر خانواده احساس کند بهینه‌سازی مصرف به معنای تحمیل فشار بیشتر یا کاهش کیفیت زندگی است، به‌تدریج انگیزه خود را از دست می‌دهد و مقاومت روانی در برابر این برنامه‌ها افزایش می‌یابد. بنابراین، باید از ابتدا این پیام را منتقل کنیم که هدف، حفظ منابع و افزایش بهره‌وری است، نه ایجاد محدودیت در نیازهای ضروری مردم.
تقویت انگیزه‌های اقتصادی و روانی خانواده‌ها
مشاور وزیر نفت در امور زنان و خانواده با اشاره به اهمیت مشوق‌ها در استمرار رفتارهای مطلوب گفت: در کنار اصلاح الگوی مصرف، باید زمینه شکل‌گیری پاداش‌های اقتصادی و روانی نیز فراهم شود. تجربه‌های شرکت ملی گاز ایران در زمینه ارائه مشوق‌ها و ایجاد مزایای مرتبط با کاهش مصرف نشان می‌دهد که توجه به منافع ملموس خانواده‌ها می‌تواند در تقویت مشارکت مؤثر باشد.
یوسفیان‌ملا ادامه داد: در کنار منافع اقتصادی، باید انگیزه روانی ناشی از مسئولیت‌پذیری و رضایت از انجام یک اقدام مؤثر را نیز در خانواده‌ها تقویت کنیم. خانواده باید احساس کند که با مدیریت صحیح منابع، هم به اقتصاد خود کمک می‌کند و هم در حفاظت از سرمایه‌های ملی و آینده کشور سهیم است.
وی تأکید کرد: نخستین اصل در فرهنگ‌سازی این است که از سطح ضروری زندگی مردم محافظت کنیم. هیچ خانواده‌ای نباید تصور کند که اجرای توصیه‌های بهینه‌سازی مصرف، نیازهای اساسی یا شرایط لازم برای ادامه یک زندگی مطلوب را تحت‌تأثیر قرار می‌دهد. پیام ما باید بر انتخاب‌های هوشمندانه، اصلاح عادت‌های غیرضروری و استفاده بهینه از منابع متمرکز باشد.
مشاور وزیر نفت در امور زنان و خانواده با تأکید بر اهمیت ادبیات ارتباطی در برنامه‌های فرهنگ‌سازی بیان کرد: واژه‌هایی که در گفت‌وگوهای رسمی، رسانه‌ای و ارتباطات روزمره به کار می‌بریم، بر نحوه دریافت پیام از سوی مخاطب تأثیر می‌گذارند بنابراین، لازم است به‌جای تأکید چند باره بر کمبود، محدودیت یا کاهش، از مفاهیمی مانند «بهینه‌سازی مصرف»، «مدیریت هوشمند منابع»، «پس‌انداز هدفمند» و «تاب‌آوری اقتصادی خانواده» استفاده کنیم.
یوسفیان‌ملا با تأکید بر ضرورت برجسته‌سازی نقش خانواده به‌عنوان یکی از عوامل اصلی تصمیم‌گیری در اقتصاد خانوار گفت: خانواده باید خود را مشارکت‌کننده و تصمیم‌گیرنده در این مسیر بداند، نه مخاطبی که صرفاً زیر فشار یا تهدید قرار گرفته است. تقویت حس اختیار، مشارکت و اثرگذاری، از عوامل مهم در استمرار رفتارهای مطلوب مصرفی است.
رصد و پایش مستمر، حلقه تکمیل‌کننده فرهنگ‌سازی
وی با اشاره به اهمیت شفافیت در ارزیابی نتایج برنامه‌های بهینه‌سازی مصرف بیان کرد: خانواده‌ها انتظار دارند سازوکارهای مشخصی برای رصد، پایش و ارائه بازخورد وجود داشته باشد تا بتوانند نتیجه اقدام‌های خود را به‌صورت ملموس مشاهده کنند. صرف توصیه به صرفه‌جویی کافی نیست، مردم باید بدانند اقدام‌هایی که انجام می‌دهند، چه میزان اثر داشته و چگونه به منافع فردی و جمعی منجر شده است.
مشاور وزیر نفت در امور زنان و خانواده با اشاره به تجربه اجرای پلتفرم «سفیر انرژی» در شرکت ملی گاز ایران افزود: همان‌طور که در این نشست نیز مطرح شد، قرار است روند اجرای پویش و نتایج حاصل از مدیریت مصرف به‌صورت مستمر رصد و گزارش شود. ارائه گزارش‌های منظم، ازجمله گزارش‌های هفتگی، می‌تواند به افزایش انگیزه مشارکت‌کنندگان و تقویت اعتماد عمومی کمک کند.
یوسفیان‌ملا تصریح کرد: تصور کنید خانواده‌ای بداند که در نتیجه اقدام‌های خود، چه حجم صرفه‌جویی محقق کرده است و این مقدار صرفه‌جویی چه تأثیری بر هزینه‌های خانوار یا حفظ منابع کشور داشته است. چنین بازخوردی، افزون‌بر ایجاد رضایت خاطر، به خانواده کمک می‌کند ارتباط میان رفتار روزمره خود و نتیجه نهایی را بهتر درک کند و برای تداوم آن انگیزه بیشتری داشته باشد.
وی با اشاره به موضوع واردات بنزین و صرفه‌جویی ارزی حاصل از مدیریت منابع و سیاست‌گذاری‌های حوزه انرژی گفت: راهبردهای کلان و سیاست‌گذاری‌های انجام‌شده در این زمینه بی‌شک تأثیرگذار بوده‌اند، اما همراهی مردم نیز در تحقق این نتایج نقشی مهم داشته است. مردم ایران همواره در عرصه‌های مختلف پای کار کشور بوده‌اند و مشارکت آن‌ها در کنار تصمیم‌گیری‌ها و اقدام‌های راهبردی می‌تواند زمینه‌ساز دستیابی به نتایج مؤثر و پایدار باشد.
مشاور وزیر نفت در امور زنان و خانواده گفت: دستاوردهای حاصل از مدیریت مصرف را نباید به سیاست‌گذاری‌های کلان محدود کرد، زیرا همراهی مردم و تغییر رفتارهای مصرفی نیز می‌تواند در کاهش نیاز به منابع انرژی و مدیریت هزینه‌های کشور نقش داشته باشد. ازاین‌رو، جلب مشارکت عمومی و تقویت اعتماد مردم باید از محورهای اصلی برنامه‌های فرهنگ‌سازی باشد.
یوسفیان‌ملا با تأکید بر ضرورت توجه هم‌زمان به ابعاد اقتصادی و اجتماعی برنامه‌های مدیریت مصرف یادآور شد: راهبردهای بهینه‌سازی مصرف، افزون‌بر تحقق اهداف اقتصادی و حفاظت از منابع ملی، می‌توانند به ارتقای سلامت روان، افزایش رضایت اجتماعی و تقویت سرمایه اجتماعی و اعتماد عمومی به نهادهای مسئول کمک کنند.
وی با قدردانی از حاضران، ابراز امیدواری کرد با همکاری بانوان، مشاوران امور زنان و خانواده و مجموعه‌های فعال در صنایع نفت و گاز، پویش «مهربانو، سفیر انرژی» به حرکتی مستمر و ماندگار تبدیل شود، حرکتی که با تکیه بر آگاهی، مشارکت، مشوق‌های مؤثر و ارزیابی مستمر، فرهنگ مصرف هوشمندانه انرژی را در خانواده‌ها گسترش دهد.