هوشمندسازی شبکه گاز مشهد با فناوری جدید

پیام خوزستان - مدیرعامل شرکت گاز خراسان رضوی از بهره‌برداری سامانه هوشمندسازی شبکه گاز مشهد با همکاری شرکت‌های دانش‌بنیان خبر داد و گفت: این پروژه با بهره‌گیری از فناوری «سنسور نرم»، امکان پایش لحظه‌ای فشار و جریان گاز در بیش از ۱۰۰ نقطه شهر را با دقتی بالا و هزینه‌ای بسیار کمتر نسبت به روش‌های سنتی فراهم کرده است.

حسن افتخاری در گفت‌وگو با خبرنگار شانا با اشاره به برنامه‌های این شرکت در حوزه مدیریت مصرف انرژی بیان کرد: در کنار فرهنگ‌سازی و جلب مشارکت عمومی، توسعه و جایگزینی تجهیزات پربازده در دستور کار قرار دارد. خراسان رضوی نخستین استان کشور بود که پروژه تعویض بخاری‌های پربازده را آغاز کرد و تاکنون بیشترین تعداد بخاری‌های پربازده در این استان جایگزین شده است.
وی افزود: اجرای پروژه‌های بهسازی موتورخانه‌ها، بهره‌گیری از ظرفیت شرکت‌های خدمات انرژی و دیگر برنامه‌های مرتبط با بهینه‌سازی مصرف، از دیگر اقدام‌هایی است که با هدف کاهش مصرف گاز و افزایش بهره‌وری انرژی دنبال می‌شود.
مدیرعامل شرکت گاز خراسان رضوی ادامه داد: راهبرد اصلی شرکت در این حوزه بر ۲ محور استوار است؛ ازسویی افزایش تاب‌آوری شبکه و تأسیسات گازرسانی و از سوی دیگر کاهش مصرف در بخش تقاضا تا بتوان فصل زمستان را با کمترین چالش پشت‌سر گذاشت.
ساختمان‌های دولتی در اولویت
افتخاری با اشاره به نقش ساختمان‌ها در مصرف انرژی کشور تصریح کرد: حدود ۴۰ درصد مصرف انرژی در تابستان و بیش از ۷۰ درصد مصرف گاز در زمستان مربوط به بخش ساختمان است و این حوزه نقش تعیین‌کننده‌ای در مدیریت ناترازی انرژی و عبور از پیک مصرف دارد.
وی یادآور شد: ملاک شرکت ملی گاز ایران برای ارزیابی مصرف در ساختمان‌ها، اجرای الزام‌های مبحث ۱۹ مقررات ملی ساختمان است. به این الزام‌ها هم در بخش سازه و هم در بخش تجهیزات انرژی‌بر مانند موتورخانه‌ها، بخاری‌ها و پنجره‌های دوجداره توجه شده است.
مدیرعامل شرکت گاز خراسان رضوی افزود: اجرای این برنامه‌ها ابتدا از ساختمان‌های دولتی آغاز شده است؛ زیرا معتقدیم دستگاه‌های اجرایی باید پیشگام اجرای سیاست‌های صرفه‌جویی باشند و سپس این فرهنگ به دیگر بخش‌ها تسری یابد.
افتخاری یادآور شد: مقدار کاهش مصرف گاز، پارسال از شاخص‌های ارزیابی مدیران دستگاه‌های اجرایی استان در جشنواره شهید رجایی بود و دستگاه‌ها موظف بودند ۱۰ تا ۱۵ درصد کاهش مصرف نسبت به پارسال را محقق کنند.
وی گفت: این ارزیابی‌ها با دقت کامل و براساس آمار و اطلاعات واقعی مصرف انجام می‌شود تا نتایج آن قابلیت استناد و دفاع داشته باشد. به همین دلیل، مدیران دستگاه‌های اجرایی استان به‌طور مستمر در زمینه رعایت الزام‌ها مصرف بهینه انرژی مورد پایش قرار می‌گیرند.
بهره‌برداری از سامانه هوشمندسازی شبکه گاز مشهد
مدیرعامل شرکت گاز خراسان رضوی در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به اجرای پروژه هوشمندسازی شبکه گاز مشهد، گفت: این پروژه با همکاری شرکت‌های دانش‌بنیان مستقر در پارک علم و فناوری خراسان طراحی و اجرا شده و پارسال به بهره‌برداری رسید.
افتخاری افزود: سامانه هوشمندسازی شبکه گاز مشهد به‌عنوان یک دستیار تصمیم‌ساز، امکان پایش لحظه‌ای فشار و سرعت جریان گاز، تشخیص سریع نشتی‌ها و مدیریت علمی‌تر توزیع گاز را فراهم کرد.
وی تصریح کرد: این پروژه نقش مهمی در کاهش هدررفت انرژی، افزایش پایداری شبکه و ارتقای کیفیت تصمیم‌گیری در شرایط اوج مصرف ایفا می‌کند و به مدیران شبکه اجازه می‌دهد شرایط مصرف را به‌طور لحظه‌ای تحلیل و مدیریت کنند.
مدیرعامل شرکت گاز خراسان رضوی با بیان اینکه در این پروژه از فناوری «سنسور نرم» استفاده شده است، گفت: به‌جای نصب گسترده کنتورهای هوشمند، اطلاعات مورد نیاز به‌وسیله حدود ۲۰ سنسور نصب‌شده در ایستگاه‌های تقلیل فشار دریافت و با استفاده از مدل‌های ریاضی و شبیه‌سازی، وضع فشار و جریان گاز در بیش از ۱۰۰ نقطه شهر مشهد پیش‌بینی می‌شود.
افتخاری یادآور شد: این روش افزون‌بر کاهش چشمگیر هزینه‌های اجرایی، از دقتی در حدود ۹۵ درصد برخوردار است و امکان پایش هوشمند شبکه را با هزینه‌ای بسیار کمتر نسبت به روش‌های سنتی فراهم می‌کند.
کاهش هدررفت گاز در استان به کمتر از یک درصد
وی با اشاره به اقدام‌های انجام شده برای کاهش هدررفت گاز در شبکه توزیع استان گفت: دستیابی به «استان بدون نشت» به معنای صفر شدن کامل نشتی‌ها در عمل امکان‌پذیر نیست، اما هدف‌گذاری شرکت گاز کاهش مقدار هدررفت به کمتر از یک درصد بوده که خوشبختانه در این زمینه نتایج قابل توجهی انجام شده است.
مدیرعامل شرکت گاز خراسان رضوی بیان کرد: در مباحث فنی، زمانی می‌توان از شبکه‌ای با حداقل نشتی یاد کرد که مقدار هدررفت آن به کمتر از یک درصد برسد. هرچند رسیدن به رقم صفر بیشتر یک مفهوم نظری است و در شرایط عملیاتی شبکه‌های گسترده گازرسانی قابل تحقق نیست.
افتخاری افزود: مهم‌ترین شاخص سنجش هدررفت گاز، مقدار«گازهای گمشده» بر اساس صورت‌های مالی شرکت است که از سوی مراجع قانونی و حسابرسان مورد تأیید قرار می‌گیرد. بر اساس این شاخص، مقدار هدررفت گاز در خراسان رضوی در چهار سال گذشته روندی کاهشی داشته است.
وی ادامه داد: در حالی که چند سال قبل مقدار هدررفت گاز در استان حدود چهار درصد بود، پارسال این رقم به حدود یک درصد کاهش یافت و امسال به حدود ۰.۸ درصد رسید که از شاخص‌های مطلوب در کشور به شمار می‌آید.
مدیرعامل شرکت گاز خراسان رضوی تصریح کرد: البته تمام این مقدار به معنای نشتی فیزیکی گاز نیست و بخشی از آن می‌تواند ناشی از خطای اندازه‌گیری کنتورها، اختلافات محاسباتی، نشتی‌های احتمالی و یا فعالیت‌هایی مانند استفاده غیرمجاز از گاز باشد. با این حال، شاخص کنونی استان نشان‌دهنده وضع مناسب شبکه توزیع گاز در خراسان رضوی است.