پیام خوزستان - اهواز - هفتم ماه محرم در خوزستان بار دیگر صحنهای کمنظیر از دلدادگی مردم به علمدار کربلا بود و مردم خوزستان در مراسم یومالعباس حضوری پرشور با وجود گرمای سوزان داشتند.
خبرگزاری مهر، گروه استانها - محراب علوی: ماه محرم در خوزستان بخشی از هویت تاریخی و فرهنگی مردمانی است که قرنهاست عشق به اهل بیت (ع) را در تار و پود زندگی خود تنیدهاند. در این سرزمین، بسیاری از آیینها و سنتهای مذهبی نسل به نسل منتقل شده و همچنان با همان شور و اصالت گذشته پابرجاست.
در میان همه روزهای محرم، هفتمین روز از این ماه جایگاه ویژهای در میان مردم خوزستان دارد. روزی که به نام حضرت ابوالفضل العباس (ع) شناخته میشود و مردم شهرها و روستاهای مختلف استان با برپایی دستههای عزاداری، ارادت خود را به سقای دشت کربلا به نمایش میگذارند.
امسال نیز همانند سالهای گذشته، گرمای طاقتفرسای خوزستان نتوانست از حضور گسترده مردم در مراسم «یومالعباس» بکاهد. خیابانها، محلهها و مسیرهای عزاداری از نخستین ساعات روز شاهد حضور مردان، زنان، نوجوانان و سالخوردگانی بود که برای ادای دین به علمدار کربلا در این آیین معنوی شرکت کردند.
یومالعباس؛ روایتی از وفاداری
آیین یومالعباس امروز در نقاط مختلف خوزستان از جمله اهواز، آبادان، خرمشهر، دشت آزادگان، حمیدیه، شوش، کرخه، ماهشهر، ملاثانی، شعیبیه و دیگر مناطق استان برگزار شد.
همزمان با روز هفتم ماه محرم، سوگواران حسینی با سردادن نوحه و مرثیه، یاد رشادتها و فداکاریهای حضرت ابوالفضل العباس (ع) را گرامی داشتند. دستههای عزاداری در خیابانها و محلههای مختلف به حرکت درآمدند و صدای لبیک یا حسین و یا ابوالفضل در نقاط مختلف استان طنینانداز شد.
در بسیاری از مناطق، جوانان با پوشیدن لباس عزا و حمل پرچمهای مزین به نام حضرت عباس (ع)، در مراسم حضور یافتند و زنان و مردان عرب خوزستان نیز با لباسهای سنتی خود جلوهای خاص به این آیین بخشیدند.
مراسم امسال در حالی برگزار شد که دمای هوا در برخی مناطق استان به بیش از ۴۵ درجه سانتیگراد رسید اما این شرایط آب و هوایی نیز نتوانست از حضور گسترده مردم جلوگیری کند؛ حضوری که بار دیگر پیوند عمیق مردم خوزستان با فرهنگ عاشورا را به نمایش گذاشت.
جلوه هویت فرهنگی خوزستان
مدیرکل تبلیغات اسلامی خوزستان در گفتگو با خبرنگار مهر با اشاره به جایگاه ویژه این آیین در میان مردم استان اظهار کرد: آیین یومالعباس یکی از جلوههای هویت فرهنگی و مذهبی خوزستان است که هر سال با مشارکت گسترده مردم در نقاط مختلف استان برگزار میشود.
حجتالاسلام مهدی اخوان صباغ گفت: این مراسم که همه ساله با حضور پرشور عزاداران حسینی در مناطق مختلف خوزستان برگزار میشود، به یاد حماسهآفرینی علمدار کربلا حضرت ابوالفضل العباس (ع) جایگاه ویژهای در میان مردم استان دارد و امسال نیز با هماهنگی هیئات مذهبی و نهادهای فرهنگی، میزبان جمعیت قابل توجهی از عاشقان اهل بیت (ع) بود.
وی افزود: مشارکت گسترده مردم مهمترین عامل تداوم این مراسم است؛ از این رو حفظ ماهیت مردمی آن یک ضرورت به شمار میرود.
مدیرکل تبلیغات اسلامی خوزستان بیان کرد: آیین یومالعباس همزمان با اهواز، در سایر شهرهای استان نیز با حضور گسترده عزاداران برگزار شد و مردم با برپایی دستههای سینهزنی و زنجیرزنی، ارادت خود را به حضرت ابوالفضل العباس (ع) نشان دادند.
مراسمی کاملا مردمی
مدیر مرکز رسانه تبلیغات اسلامی خوزستان نیز در گفتگو با خبرنگار مهر با اشاره به جایگاه محرم در فرهنگ عمومی استان اظهار کرد: محرم در خوزستان بخشی از هویت فرهنگی و اجتماعی مردم این منطقه محسوب میشود. بسیاری از آیینها، سنتها و حتی سبک زندگی مردم استان در طول قرنها تحت تأثیر فرهنگ عاشورا شکل گرفته و استمرار یافته است.
حجتالاسلام میلاد امینی موحد گفت: مردم خوزستان ارادت ویژهای به حضرت ابوالفضل العباس (ع) دارند و همواره یاد ایشان را به دلیل ولایتمداری، جهاد، ایثار و از خودگذشتگی در راه احیای دین اسلام و دفاع از حریم ولایت گرامی میدارند. این ارادت تنها در قالب برگزاری مراسم عزاداری خلاصه نمیشود بلکه در رفتار اجتماعی، فرهنگ عمومی و سبک زیست مردم نیز قابل مشاهده است.
وی افزود: یکی از ویژگیهای مهم آیین یومالعباس، مردمی بودن آن است. بخش قابل توجهی از هزینهها، برنامهریزیها و اجرای مراسم توسط خود مردم، هیئات مذهبی و گروههای مردمی تامین میشود و همین مسئله موجب شده این آیین با وجود گذشت سالهای طولانی همچنان اصالت خود را حفظ کند.
مدیر مرکز رسانه تبلیغات اسلامی خوزستان ادامه داد: جوانان نیز نقش بسیار پررنگی در برگزاری این مراسم دارند. حضور گسترده نسل جدید در دستههای عزاداری نشان میدهد فرهنگ عاشورا همچنان در میان جوانان زنده و پویا است و این موضوع میتواند پشتوانهای ارزشمند برای تداوم این سنتهای مذهبی در آینده باشد.
وی توضیح داد: مراسمی که به نام حضرت عباس (ع) برگزار میشود همواره با شور و دلدادگی ویژهای همراه است زیرا مردم شخصیت ایشان را نماد وفاداری، شجاعت، ولایتمداری و فداکاری میدانند و تلاش میکنند این ارزشها را در زندگی فردی و اجتماعی خود الگو قرار دهند.
ابعاد اجتماعی یک آیین مذهبی
یک جامعهشناس نیز در گفتگو با خبرنگار مهر، آیین یومالعباس را فراتر از یک مراسم مذهبی توصیف کرد و آن را عاملی برای تقویت سرمایه اجتماعی در استان دانست.
حجت رضایی اظهار کرد: از منظر جامعهشناسی، آیینهایی مانند یومالعباس نقش مهمی در تقویت همبستگی اجتماعی دارند. در چنین مراسمی افراد با سلایق، سنین و طبقات مختلف اجتماعی در کنار یکدیگر قرار میگیرند و حول یک ارزش مشترک به تعامل میپردازند.
وی گفت: یکی از مهمترین ویژگیهای این مراسم، مشارکت داوطلبانه مردم است. هزاران نفر بدون هیچ الزام سازمانی در برگزاری مراسم نقش ایفا میکنند و این مسئله نشاندهنده سطح بالایی از اعتماد اجتماعی و سرمایه فرهنگی در جامعه است.
رضایی افزود: آیین یومالعباس همچنین بستری برای انتقال ارزشهای فرهنگی و مذهبی میان نسلها فراهم میکند. نوجوانان و جوانان در کنار خانوادهها و بزرگان در این مراسم حضور پیدا میکنند و به صورت عملی با مفاهیمی همچون ایثار، وفاداری، مسئولیتپذیری و همدلی آشنا میشوند.
وی ادامه داد: در شرایطی که بسیاری از جوامع با چالشهایی نظیر کاهش روابط اجتماعی و گسترش فردگرایی مواجه هستند، چنین آیینهایی میتوانند نقش مؤثری در تقویت پیوندهای اجتماعی ایفا کنند و احساس تعلق به جامعه را افزایش دهند.
این جامعهشناس بیان کرد: خوزستان به دلیل تنوع قومی و فرهنگی خود همواره نمونهای موفق از همزیستی اجتماعی بوده است و آیینهایی مانند یومالعباس فرصت مناسبی برای نمایش این همبستگی محسوب میشوند. حضور گسترده مردم از مناطق مختلف استان در کنار یکدیگر، تصویری روشن از انسجام اجتماعی و فرهنگی خوزستان ارائه میدهد.
میان سنت و آینده
یومالعباس، آیینی است که به بخشی از حافظه جمعی مردم خوزستان تبدیل شده و سالانه هزاران نفر را گرد یک باور مشترک جمع میکند. این مراسم در عین حال نشان میدهد سرمایه اجتماعی و فرهنگی موجود در استان همچنان ظرفیتهای فراوانی برای تقویت همبستگی و مشارکت مردمی دارد.
در کنار این ظرفیت ارزشمند، توجه بیشتر به توسعه زیرساختها، مدیریت جمعیت، ارتقای خدمات رفاهی و تسهیل شرایط حضور عزاداران میتواند به ارتقای کیفیت برگزاری این آیین کمک کند؛ مطالبهای که نه از سر انتقاد صرف، بلکه در راستای حفظ و تقویت یکی از مهمترین میراثهای مذهبی و فرهنگی خوزستان مطرح میشود.
آنچه امروز در خیابانهای خوزستان به تصویر کشیده شد، صرفاً یک اجتماع مذهبی نبود؛ نمایشگاهی از عشق، وفاداری و هویت مردمی بود که گرمای سوزان تابستان را به جان خریدند تا بار دیگر ارادت خود را به علمدار کربلا نشان دهند.
شاید مهمترین پیام یومالعباس نیز همین باشد؛ اینکه برخی پیوندها آنقدر عمیقاند که نه گذر زمان و نه سختی شرایط، توان گسستن آنها را ندارد. پیوندی که هر سال در هفتم محرم، در کوچهها و خیابانهای خوزستان، با شکوهی تازه روایت میشود.