پیام خوزستان - زومیت /انتشار دیاکسیدکربن در چین، بزرگترین تولیدکننده گازهای گلخانهای جهان، نزدیک به دو سال است که در سطحی ثابت مانده یا اندکی کاهش یافته است.
انتشار دیاکسیدکربن در چین تقریباً دو سال است که در حالت ثابت قرار گرفته یا اندکی کاهش یافته؛ موضوعی که میتواند نشانه رسیدن این کشور به نقطه عطفی تاریخی در مسیر کاهش انتشار گازهای گلخانهای باشد. این خبر بر اساس تحلیل جدیدی منتشر شده که نشان میدهد روند تغییرات ممکن است سریعتر از آنچه قبلاً تصور میشد رخ داده باشد.
بازار ![]()
طبق تحلیل تازه مرکز پژوهش درباره انرژی و هوای پاک (CREA)، انتشار کربندیاکسید چین در سهماهه پایانی سال ۲۰۲۵ حدود یک درصد کاهش یافت و احتمالاً در کل سال نیز حدود ۰٫۳ درصد پایینتر از سال قبل بوده است. این یعنی سطح انتشار همچنان کمی پایینتر از رکورد ثبتشده در مه ۲۰۲۴ باقی مانده است. اهمیت موضوع در این است که چنین دوره طولانیِ ثبات یا کاهش انتشار، بدون رکود اقتصادی رخ داده؛ در حالی که چین بیش از یکسوم دیاکسیدکربن جهان را تولید میکند.
به گفته لاوری میلیویرتا، نویسنده اصلی تحلیل و همبنیانگذار CREA، در سال ۲۰۲۵ انتشار کربندیاکسید در تقریباً همه بخشهای اصلی نسبت به سال قبل کاهش یافته است: حملونقل ۳ درصد، تولید برق ۱٫۵ درصد و مصالح ساختمانی ۷ درصد کاهش داشتهاند. تنها بخش استثنا صنعت مواد شیمیایی بوده که انتشار آن ۱۲ درصد افزایش یافته است.
نمای هوایی از یک مزرعه کشاورزی-خورشیدی (ترکیب تولید برق خورشیدی و کشاورزی) در شهر ههچی، چین، در تاریخ ۲۵ اکتبر ۲۰۲۵.
میلیویرتا همچنین توضیح میدهد که «شدت کربنی» چین، یعنی مقدار انتشار سوختهای فسیلی به ازای هر واحد تولید ناخالص داخلی، بین سالهای ۲۰۲۰ تا ۲۰۲۵ حدود ۱۲ درصد کاهش یافته، در حالی که هدف تعیینشده ۱۸ درصد بوده است. به بیان ساده، اقتصاد چین هنوز به اندازه کافی «کمکربن» نشده و این کشور باید طی پنج سال آینده شدت کربنی خود را حدود ۲۳ درصد دیگر کاهش دهد تا به تعهدات اقلیمی بینالمللی برسد.
به گزارش لایوساینس، عامل اصلی این تغییرات، رشد سریع انرژیهای تجدیدپذیر و گسترش حملونقل برقی در چین است. همزمان، تقاضا برای تولید سیمان و فولاد کاهش یافته است. این موضوع اهمیت زیادی دارد، زیرا چین بزرگترین تولیدکننده این دو ماده در جهان است و بهترتیب حدود ۴۸ درصد سیمان و ۵۴ درصد فولاد جهان را تولید میکند؛ صنایعی که هر کدام حدود ۱۵ درصد از کل انتشار گازهای گلخانهای کشور را تشکیل میدهند.
کاهش انتشار در اکثر بخشها از جمله حملونقل، تولید برق و مصالح ساختمانی چین رخ داده، اما در صنعت مواد شیمیایی ۱۲ درصد افزایش یافته است
نکته مهم اینجاست که این ثبات انتشار در حالی رخ داده که مصرف برق چین در سال ۲۰۲۵ حدود ۵۲۰ تراواتساعت افزایش یافته است. دلیل این تناقض ظاهری، رشد سریع انرژی پاک است: تولید برق خورشیدی ۴۳ درصد، بادی ۱۴ درصد و هستهای ۸ درصد افزایش یافته و در مجموع حدود ۵۳۰ تراواتساعت برق جدید تولید شده است. ظرفیت ذخیره انرژی نیز رکورد تازهای ثبت کرده و با رشد ۷۵ گیگاواتی از افزایش ۵۵ گیگاواتی تقاضا پیشی گرفته است. به زبان ساده، انرژی پاک تقریباً تمام رشد تقاضای برق را پوشش داده است.
بااینحال، آینده این روند به تصمیمهای دولت چین در برنامه پنجساله بعدی بستگی دارد. تحلیل CREA نشان میدهد در برنامهریزیهای حزب کمونیست چین هنوز ابهامهایی وجود دارد. در توضیح اولیه برنامه جدید به «ثبات مصرف زغالسنگ از سال ۲۰۲۷» اشاره شده است؛ یعنی ممکن است کاهش واقعی و مطلق انتشار تا بعد از ۲۰۳۰ به تعویق بیفتد.
گزارش هشدار میدهد اگر مصرف زغالسنگ در بخش برق اجازه رشد داشته باشد، سرعت گسترش انرژی پاک کاهش مییابد. بااینحال، رشد فناوریهای انرژی پاک تاکنون بسیار فراتر از اهداف رسمی بوده و در سال ۲۰۲۵ بیش از یکسوم رشد اقتصادی چین را رقم زده است.
چین علاوه بر انرژی پاک، پروژههای مهندسی زیستمحیطی بزرگی نیز اجرا میکند؛ از جمله کاشت گسترده درخت در اطراف بیابان تکلهمکان که یکی از خشکترین بیابانهای جهان است و اکنون بهتدریج به یک «مخزن کربن» تبدیل میشود؛ یعنی منطقهای که دیاکسیدکربن را جذب میکند.
در همین زمان، تحولات سیاسی در ایالات متحده مسیر متفاوتی را نشان میدهد. دولت دونالد ترامپ قصد دارد یافته سال ۲۰۰۹ درباره «خطر گازهای گلخانهای» را لغو کند؛ تصمیمی که تاکنون بهعنوان پایه قانونی اصلی برای تنظیم و محدود کردن انتشار گازهای گلخانهای در آمریکا عمل میکرد. همزمان، فرمانهای اجرایی صادر شده از سوی او، وزارت دفاع آمریکا را موظف میکند که برق تولیدشده با زغالسنگ را خریداری کند، اقدامی که با واکنش صنعت زغالسنگ مواجه شد و باشگاه زغالسنگ واشنگتن یک روز پس از این فرمانها جایزه «قهرمان بیچونوچرای زغالسنگ» را به ترامپ اهدا کرد؛ نشانهای از حمایت نهادهای صنعتی از سیاستهای او در زمینه انرژی فسیلی.