پیام خوزستان - ایرنا / پژوهشگران می‌گویند الگوهای آنتی‌بادی در خون می‌تواند آغاز بیماری التهابی روده را یک دهه قبل از تشخیص پیش‌بینی کند. این یافته امیدها را برای شناسایی زودهنگام این بیماری زنده کرده است.
بیماری کرون و کولیت اولسراتیو دو شکل اصلی بیماری التهابی روده (IBD) هستند. این بیماری‌ها معمولاً تنها پس از ظاهر شدن علائم که روده آسیب جدی دیده است، درمان می‌شوند؛ اما دانشمندان دریافتند سیستم ایمنی بدن تا یک دهه قبل از تشخیص، نشانه‌های هشداردهنده‌ای می‌فرستد؛ این یافته راه را برای تشخیص زودهنگام‌تر و حتی پیشگیری از این بیماری هموار می‌کند.
آرنو بورگونیه (Arno Bourgonje)، از مرکز پزشکی دانشگاه خرونینگن در هلند و دانشکده پزشکی آیکان مونت ساینای در نیویورک گفت: برای مدت طولانی، فقط پس از آسیب‌دیدن روده می‌توانستیم بیماری التهابی روده را درمان کنیم و این برای بسیاری از افراد خیلی دیر است.
او افزود: دریافتیم که این بیماری سال‌ها قبل از ظاهر شدن علائم آغاز می‌شود و سیستم ایمنی مدت‌ها قبل از تشخیص، نشانه‌های هشداردهنده بر جای می‌گذارد. این یافته هنوز به شکل آزمایشی درنیامده که بتواند به فرد بگوید در آینده بیمار می‌شود؛ اما گامی مهم برای تشخیص زودتر و در آینده، پیشگیری از این بیماری است.
بیماری التهابی روده چیست؟
حداقل ۳ میلیون و ۸۰۰ هزار نفر در سراسر جهان با بیماری التهابی روده زندگی می‌کنند. بیماری التهابی روده یک بیماری ایمنی است که التهاب مزمن دستگاه گوارش را ایجاد می‌کند و باعث درد، اسهال و خستگی می‌شود. علت دقیق آن ناشناخته است، اما سه عامل می‌توانند در بروز آن نقش داشته باشند: سیستم ایمنی که درست کار نمی‌کند، ژنتیک و میکروب‌های ساکن در روده.
درمان این بیماری به داروهای ضدالتهاب و تضعیف‌کننده سیستم ایمنی وابسته است، اما بسیاری از بیماران به آن‌ها پاسخ نمی‌دهند و شمار قابل توجهی مجبور به جراحی برای برداشتن بخش‌های آسیب‌دیده روده می‌شوند. التهاب طولانی‌مدت همچنین خطر سرطان روده را افزایش می‌دهد. همین موضوع دانشمندان را به جست‌وجوی نشانه‌های زودهنگام بیماری سوق داده است.
بررسی ۲ هزار نمونه خون
بورگونیه و همکارانش در مونت ساینای و دانشگاه پزشکی وین آزمایش‌هایی روی نمونه‌های خون نظامیان آمریکایی انجام دادند. آن‌ها ۲ هزار نمونه از ۵۰۰ نفر را بررسی کردند؛ ۲۰۰ نفر بعداً به بیماری کرون و ۲۰۰ نفر به کولیت اولسراتیو مبتلا شدند. ۱۰۰ نفر باقی‌مانده به هیچ‌یک از این دو بیماری مبتلا نشدند.
نمونه‌های خون برای بررسی آنتی‌بادی‌هایی آزمایش شدند که سیستم ایمنی ممکن است در پاسخ به صدها هزار قطعه پروتئین از باکتری‌ها، ویروس‌ها، غذا و حتی بافت‌های خود بدن تولید کرده باشد.
در افرادی که بعداً به بیماری کرون مبتلا شدند، آنتی‌بادی‌های ضد ویروس اپشتین‌بار (Epstein-Barr)، که عامل تب غده‌ای (مونونوکلئوز) است، شایع‌تر بود و این تفاوت‌ها یک دهه قبل از تشخیص نیز مشاهده‌شدنی بود؛ این نشانه در کسانی که بعداً بیماری شدیدتر و پیچیده‌تری پیدا کردند، قوی‌تر بود.
در افرادی که بعداً به کولیت اولسراتیو مبتلا شدند، الگوی آنتی‌بادی‌ها متفاوت بود؛ در بدن آن‌ها آنتی‌بادی‌هایی دیده شد که به یکی از پروتئین‌های خود بدن حمله می‌کنند.
یافته‌ای امیدوارکننده اما نیازمند بررسی بیشتر
این یافته‌ها که در مجله گات/ Gut منتشر شده و در نشست انجمن گوارش اروپا در بارسلونا ارائه شده است، باید در گروه‌های دیگر افراد تأیید شود. نتایج فقط یک ارتباط را نشان می‌دهد، نه اثبات اینکه عفونت‌ها باعث بیماری التهابی روده می‌شوند؛ اما امید این است که این بیماری در نهایت مسیر دیابت نوع ۱ را طی کند؛ در دیابت نوع ۱، یک آزمایش خون می‌تواند افرادی را که سیستم ایمنی‌شان شروع به حمله به لوزالمعده کرده است، قبل از ظهور علائم شناسایی کند و درمانی را امکان‌پذیر سازد که آغاز بیماری را به تأخیر می‌اندازد.
جیمز لیندسی (James Lindsay)، استاد گوارش در بارتس هلث (Barts Health) که در این پژوهش مشارکت نداشت، گفت: این مطالعه بینش‌های مهمی درباره علل بیماری کرون و کولیت اولسراتیو به دست می‌دهد و می‌تواند ابزارهای تازه‌ای برای شناسایی افراد در معرض خطر فراهم کند.
او هشدار داد که این روش‌ها بیشتر یک ابزار پژوهشی هستند و هنوز برای استفاده بالینی آماده نیستند.
ماریان رادکلیف (Marianne Radcliffe)، مدیرعامل مؤسسه خیریه بیماران کرون و کولیت بریتانیا (Crohn"s & Colitis UK) گفت: برای افراد مبتلا به کرون و کولیت، پژوهش‌هایی مانند این گامی مهم به جلوست. هر بینش جدید به درک روشن‌تری از نحوه شکل‌گیری این بیماری‌ها، از جمله تغییراتی که ممکن است سال‌ها قبل از ظاهر شدن علائم رخ دهد، کمک می‌کند.