پیام خوزستان - ایرنا / شرکت آب منطقه‌ای مازندران در نیمه نخست سال ۱۴۰۵ با مسدود کردن ۱۰۵ حلقه چاه غیرمجاز و نصب ۱۳۵ کنتور حجمی روی چاه‌های استان، اقدامات نظارتی و کنترلی خود را برای جلوگیری از برداشت‌های غیرمجاز و مدیریت مصرف آب‌های زیرزمینی دنبال کرد؛ اقداماتی که با توجه به فشار بر منابع آب زیرزمینی و ضرورت صیانت از ذخایر آبخوان‌ها، تداوم و شتاب‌بخشی به آن‌ها اهمیت بیشتری پیدا کرده است.
انسداد چاه‌های غیرمجاز و کنترل میزان برداشت از چاه‌های مجاز از مهم‌ترین راهکارهای حفاظت از منابع آب زیرزمینی به شمار می‌روند؛ راهکارهایی که در کنار نظارت بر عملکرد بهره‌برداران، می‌توانند از برداشت‌های خارج از ضابطه جلوگیری کنند و زمینه بهره‌برداری پایدارتر از ذخایر آبی را فراهم آورند.
مدیرعامل شرکت آب منطقه‌ای مازندران با اشاره به اقدامات انجام‌شده برای مقابله با برداشت غیرمجاز از منابع آب زیرزمینی گفت: در ۶ ماه نخست امسال ۱۰۵ حلقه چاه غیرمجاز که با تلاش نیروهای گشت و بازرسی منابع آب در نقاط مختلف استان شناسایی شده بود، مسدود شد.
حیدر داوودیان با بیان این‌که انسداد این چاه‌ها از برداشت ۱۸۰ هزار مترمکعب آب از سفره‌های زیرزمینی مازندران جلوگیری کرد، افزود: در سال‌های ۱۴۰۳ و ۱۴۰۴ نیز در مجموع ۵۱۸ حلقه چاه غیرمجاز در استان مسدود شده بود که نشان‌دهنده تداوم اقدامات قانونی برای جلوگیری از برداشت‌های غیرمجاز است.
وی ادامه داد: فعالیت نیروهای گشت و بازرسی منابع آب در استان به شناسایی چاه‌های غیرمجاز محدود نمی‌شود و در نیمه نخست امسال ۳۳ دستگاه حفاری غیرمجاز نیز با ورود به‌موقع این نیروها شناسایی و توقیف شد.
داوودیان با تأکید بر ضرورت برخورد با تخلفات مرتبط با منابع آب زیرزمینی اظهار کرد: هرگونه حفاری چاه بدون دریافت مجوز و برداشت آب خارج از ضوابط قانونی، تخلف محسوب می‌شود و شرکت آب منطقه‌ای طبق تکالیف قانونی خود با موارد شناسایی‌شده برخورد می‌کند.
وی افزود: جلوگیری از اضافه‌برداشت از چاه‌ها نیز یکی از محورهای مستمر فعالیت‌های نظارتی شرکت است؛ به‌گونه‌ای که در سال گذشته از اضافه‌برداشت در یک‌هزار و ۲۸ حلقه چاه جلوگیری شد.
ضرورت کنترل برداشت از چاه‌های مجاز
در کنار مسدود کردن چاه‌های غیرمجاز، تجهیز چاه‌های مجاز به کنتورهای حجمی نیز از اقدامات ضروری برای مدیریت برداشت از منابع آب زیرزمینی است؛ زیرا بدون اندازه‌گیری دقیق میزان آب برداشت‌شده، نظارت بر رعایت حدود مجاز بهره‌برداری و جلوگیری از اضافه‌برداشت با دشواری بیشتری همراه خواهد بود.
مدیرعامل شرکت آب منطقه‌ای مازندران با اشاره به اقدامات انجام‌شده در این بخش گفت: در نیمه نخست سال جاری ۱۳۵ کنتور حجمی روی چاه‌های استان نصب شد که با احتساب آن‌ها، تعداد چاه‌های مجهز به این تجهیزات در مازندران به یک‌هزار و ۵۸۸ حلقه رسید.
داوودیان افزود: بر اساس آمارهای موجود، نزدیک به ۱۱۰ هزار حلقه چاه مجاز در مازندران وجود دارد که سالانه حدود یک میلیارد مترمکعب آب از آن‌ها برداشت می‌شود؛ ازاین‌رو، توسعه نصب کنتورهای حجمی و افزایش همکاری بهره‌برداران برای اندازه‌گیری دقیق میزان برداشت، از ضرورت‌های مدیریت منابع آب زیرزمینی استان است.
وی با تأکید بر نقش کنتورهای حجمی در کنترل مصرف آب اظهار کرد: نصب این تجهیزات، امکان پایش میزان برداشت را فراهم می‌کند و بهره‌برداران با رعایت ضوابط تعیین‌شده می‌توانند در حفاظت از منابع آبی و جلوگیری از برداشت بی‌رویه نقش مؤثری داشته باشند.
تداوم نظارت و ساماندهی چاه‌ها
داوودیان درباره دیگر اقدامات انجام‌شده مرتبط با ساماندهی و مدیریت چاه‌های مازندران در نیمه نخست امسال گفت: در این مدت پرونده ۴۶۱ حلقه چاه اصلاح شد و برای سه‌هزار و ۸۳۵ حلقه چاه نیز تمدید پروانه انجام گرفت.
وی با بیان این‌که ساماندهی چاه‌ها و نظارت بر میزان برداشت از منابع زیرزمینی در چارچوب قانون توزیع عادلانه آب انجام می‌شود، از شهروندان خواست تخلفاتی مانند حفر چاه غیرمجاز، کف‌شکنی بدون مجوز و افزایش برداشت از چاه‌ها را از طریق سامانه پیامکی ۳۰۰۰۷۹۱۰۰ گزارش کنند.
مدیرعامل شرکت آب منطقه‌ای مازندران همچنین بر ضرورت همکاری بهره‌برداران برای نصب کنتورهای حجمی و رعایت حدود مجاز برداشت تأکید کرد و خواستار مشارکت بیشتر ذی‌نفعان در حفاظت از منابع آب استان شد.
ضرورت شتاب‌بخشی به انسداد چاه‌های غیرمجاز
با وجود اقدامات انجام‌شده در زمینه انسداد چاه‌های غیرمجاز و افزایش نصب کنتورهای حجمی، گستردگی تعداد چاه‌های مجاز در مازندران و حجم سالانه برداشت از منابع زیرزمینی، ضرورت تقویت نظارت و افزایش سرعت اجرای برنامه‌های حفاظتی را دوچندان می‌کند.
افت تراز آب‌های زیرزمینی و ضرورت جلوگیری از تشدید فشار بر آبخوان‌ها ایجاب می‌کند که شناسایی و انسداد چاه‌های غیرمجاز با سرعت بیشتری دنبال شود و تجهیز چاه‌های مجاز به کنتورهای حجمی نیز متناسب با تعداد چاه‌ها و میزان برداشت از منابع آبی گسترش یابد.
تداوم این اقدامات، در کنار جلوگیری از اضافه‌برداشت و برخورد با تخلفات، می‌تواند به کنترل برداشت از ذخایر زیرزمینی و کاهش فشار بر آبخوان‌های مازندران کمک کند؛ موضوعی که با توجه به اهمیت منابع آب زیرزمینی برای تأمین نیازهای کشاورزی و سایر مصارف، از اولویت‌های مدیریت منابع آب استان به شمار می‌رود.