شکستن انحصار خارجی و هوشمندسازی عملیات در پالایشگاه گاز ایلام

پیام خوزستان - سرپرست شرکت پالایش گاز ایلام با اشاره به موفقیت در مهندسی معکوس تجهیزات دوار و به‌کارگیری «بینایی ماشین» در بازرسی‌های صنعتی، تأکید کرد: رویکرد بومی‌سازی در پالایشگاه گاز ایلام، به کاهش شدید زمان رفع خرابی‌ها، ارتقای استانداردهای محیط زیست و صرفه‌جویی میلیون یورویی در خروج سرمایه منجر شده است.

مسعود مرشدی در گفت‌وگو با خبرنگار شانا، در تشریح تأثیرات ملموس رویکرد بهره‌گیری از توان متخصص‌ها بیان کرد: متخصص‌های داخلی از طریق اجرای پروژه‌های مهندسی معکوس برای تجهیزات دوار حیاتی و ساخت داخل قطعه‌های پرمصرف، توانستند افزون‌بر شکستن انحصار سازندگان خارجی، دسترسی سریع به قطعه‌های یدکی و سرعت در رفع خرابی‌ها را تضمین کنند. 
وی ادامه داد: حضور بی‌واسطه و میدانی این متخصص‌ها در صحنه عملیات، زمان تحلیل و رفع خرابی تجهیزات پیچیده‌ای نظیر کمپرسورهای آف‌گس (گاز غیرمفید) و بلوورهای واحد گوگرد (دستگاه دمنده و مکنده) را به‌شدت کاهش داده است.
سرپرست شرکت پالایش گاز ایلام با اشاره به موضوع رفع وابستگی‌های خارجی گفت: تأمین و ساخت قطعات حیاتی در داخل کشور، افزون‌بر تضمین وجود ذخیره مطمئن در انبار، اتکای پالایشگاه به زنجیره‌های تأمین خارجی را به حداقل رسانده است.
مرشدی با تأکید بر ارتقای کیفیت پایه دانش بومی یادآور شد: تحلیل خرابی‌های پرتکرار، ازجمله در پمپ‌های آنتی‌فوم (ضد کف)، از سوی گروه‌های داخلی به اصلاحات الگویی و مهندسی انجامیده است. اقدام‌هایی که در آخر سبب شد کیفیت کارکرد و ضریب اطمینان تجهیزات نسبت به طراحی اولیه ارتقا یابد.
افزایش تولید محصولات پالایشگاه
وی در تشریح دستاوردهای تولیدی پالایشگاه گاز ایلام بیان کرد: در بازه زمانی یک سال گذشته (از ابتدا مهر ۱۴۰۴ تا ۳۱ شهریور ۱۴۰۵) در مقایسه با مدت مشابه پارسال، شاهد رشد قابل توجهی در تولید همه محصولات بوده‌ایم.
سرپرست شرکت پالایش گاز ایلام با ارائه جزئیات این رشد افزود: حجم تولید گاز طبیعی ۲۱ درصد، تولید اتان و گاز مایع خام، هرکدام ۱۷ درصد افزایش یافته است. تولید میعانات گازی نیز با ۱۲ درصد رشد همراه بوده است.
مرشدی با اشاره به موفق‌ترین بخش تولیدی این بازه زمانی یادآور شد: بیشترین حجم رشد مربوط به تولید گوگرد بوده است که با ۲۹ درصد جهش، بیشترین نرخ رشد را در میان همه محصولات پالایشگاه ثبت کرده است.
وی با اشاره به کیفیت محصولات پالایشگاه گاز ایلام بیان کرد: گوگرد تولیدی این مجموعه، از مرغوب‌ترین گوگردها در کشور، نقش ویژه‌ای در تأمین خوراک صنایع مادر، به‌ویژه صنعت اسیدسازی ایفا می‌کند. 
سرپرست شرکت پالایش گاز ایلام افزود: تأمین خوراک مرغوب، ارزان و با دسترسی پایدار، نقشی حیاتی در توسعه صنایع پایین‌دستی دارد و این صنایع خود موتور محرک دیگر بخش‌های زیرساختی کشور به شمار می‌آید.
مرشدی با اشاره به دیگر محصولات ادامه داد: اتان، در کنار گاز مایع و میعانات گازی، از سه خوراک اصلی ارسالی به صنعت پتروشیمی است که پایه تولید اتیلن و انواع پلی‌اتیلن‌های سبک و سنگین را تشکیل می‌دهد. اهمیت تولید این محصول ارزشمند، به‌خوبی نشان‌دهنده جایگاه پالایشگاه در چرخه اقتصاد ملی است.
وی یادآور شد: رشد تولید این محصولات افزون‌بر تأمین پایدار خوراک صنایع پایین‌دستی و ایجاد ارزش افزوده باکیفیت، زمینه توسعه این صنایع را فراهم می‌کند تا در کنار تأمین نیاز داخلی، با رویکرد صادرات و ارزآوری، از خام‌فروشی این منابع ارزشمند جلوگیری شود.
پروژه‌های ساخت بار اول پالایشگاه ایلام
سرپرست شرکت پالایش گاز ایلام در تشریح دستاوردهای بومی‌سازی بیان کرد: پالایشگاه گاز ایلام با اجرای پروژه‌های «تولید بار اول»، توانسته است تجهیزات راهبردی نظیر مبدل کویل‌وند به ارزش ۸۵۰ هزار یورو و روبشگر آلتراسونیک پایش خوردگی به ارزش ۲۵ میلیارد ریال را طراحی و تولید کند. تجهیزاتی که مورد دوم آن در نمایشگاه صنعت نفت به‌طور رسمی رونمایی شد. 
مرشدی ادامه داد: ساخت پوشش‌های مقاوم در برابر خوردگی با ارزش ۵۲۰ هزار یورو و ۱۲۰ میلیارد ریال، در کنار بومی‌سازی دانش فنی ساخت متیل دی اتانول آمین (MDEA) به ارزش یک میلیون و ۲۰۰ هزار یورو، از دیگر موفقیت‌های این مجموعه است. این عملکردها درمجموع به صرفه‌جویی ارزی بیش از ۲ میلیون و ۵۰۰ هزار یورو و جلوگیری از خروج سرمایه از کشور منجر شده است.
وی با اشاره به ورود پالایشگاه به عصر تحول دیجیتال افزود: در حوزه پایش وضعیت و بازرسی غیرمخرب، گام‌های بلندی برداشته‌ایم. ازجمله ساخت سیستم آلتراسونیک وایرلس برای پایش آنلاین خوردگی و اجرای پروژه تفسیر فیلم‌های رادیوگرافی صنعتی (RT) با بهره‌گیری از «بینایی ماشین» که دقت تشخیص عیوب را تا ۴۰ درصد افزایش و زمان بازرسی‌ها را به یک‌سوم کاهش داده است. 
سرپرست شرکت پالایش گاز ایلام درباره مسئولیت‌های محیط زیستی و فرایندی بیان کرد: با حذف ترکیبات سمی (BTEX) از پساب صنعتی و ساخت نانوفتوکاتالیست‌های جاذب برای کاهش (COD)، استانداردهای محیط‌ زیستی را ارتقا داده‌ایم. امکان‌سنجی عملکرد حرارتی کولرهای هوایی برای جلوگیری از هدررفت انرژی در ماه‌های گرم سال بهبود می‌یابد.
مرشدی درباره تضمین تداوم تولید افزود: اجرای پروژه مطالعه پایداری دینامیکی ژنراتورها با اعتبار ۱۱ میلیارد ریال با هدف جلوگیری از خاموشی‌های اضطراری (Black Start) در شرایط بحرانی به اجرا درآمده است.
وی با اشاره به ۱۴ عنوان پروژه تحقیقاتی فعال به ارزش ۶۸ میلیارد ریال، ازجمله تولید کودهای گوگردی و پایش برخط تجهیزات انرژی‌بر، یادآور شد: همه این گام‌ها درنهایت به کاهش وابستگی واردات، حمایت از شرکت‌های دانش‌بنیان داخلی و افزایش چشمگیر پایداری تولید در پالایشگاه گاز ایلام می‌انجامد.
سرپرست شرکت پالایش گاز ایلام افزود: اجرای ۲ پروژه شاخص با اعتبار ۱۴ میلیارد ریال با هدف تفسیر فیلم‌های (RT) با بینایی ماشین، مدیریت هوشمند اسناد با مدل‌های زبانی بزرگ، به‌صورت آفلاین و دوزبانه، برای تحلیل میلیون‌ها سند فنی و مهندسی انجام شده است. 
پروژه‌های به‌روز پالایشگاه ایلام در زمینه کاهش آلایندگی
مرشدی با اشاره به تأثیر این پروژه‌های به‌روز بر عملکرد پالایشگاه، بیان کرد: مجموعه‌ای از برنامه‌ها با سه رویکرد کلیدی «کاهش آلایندگی»، «بهینه‌سازی مصرف انرژی و آب» و «افزایش پایداری تولید» دنبال می‌شود.
وی در تشریح این عملکردها توضیح داد: در پروژه بازچرخانی گازهای مشعل، بخشی از گازی که پیش از این سوزانده می‌شد، دوباره به چرخه تولید بازمی‌گردد که این موضوع هم به جلوگیری از هدررفت منابع منجر شده و هم انتشار آلاینده‌ها را کاهش داده است. 
سرپرست شرکت پالایش گاز ایلام درباره مدیریت انرژی افزود: در پروژه بازیابی حرارت گازهای خروجی توربین (HRSG)، از انرژی حرارتی تلف‌شده برای تولید بخار استفاده می‌کنیم که این عملکرد به‌طور مستقیم سبب کاهش مصرف سوخت و ارتقای بهره‌وری انرژی شده است.
مرشدی با تأکید بر بهره‌گیری از منابع تجدیدپذیر و مدیریت آب بیان کرد: احداث نیروگاه خورشیدی یک‌مگاواتی و بازچرخانی آب خروجی تصفیه‌خانه، گام‌های مهمی در مسیر تأمین برق پاک و کاهش مصرف آب تازه است. افزون‌براین، بهبود عملکرد بویلرهای فشار پایین و بهینه‌سازی مصرف بخار در واحدهای شیرین‌سازی سبب شده است انرژی موردنیاز فرایند، با مصرف کمتر سوخت تأمین شود.
وی با اشاره به افزایش بازیابی واحد گوگرد گفت: افزایش بازدهی سیکل کلاوس سبب افزایش بازیابی گوگرد و کاهش انتشار ترکیبات گوگردی شده است که تأثیری مثبت بر عملکرد محیط زیستی پالایشگاه دارد. هدف نهایی این است که با مصرف کمتر منابع و آلایندگی پایین‌تر، به تولیدی پایدارتر، اقتصادی‌تر و سازگار با محیط‌ زیست دست یابیم.