پیام خوزستان - مدیر انرژی و کربن شرکت ملی گاز ایران با اشاره به انتخاب سبزوار برای اجرای کارور نوع یک گفت: این پروژه بهعنوان نخستین تجربه عملیاتی، در مرحله اجرا قرار دارد.
علیاصغر رجبی در گفتو گو با خبرنگار شانا بیان کرد: فلسفه شکلگیری کارور نوع یک با کارور نوع دو متفاوت است. در کارور نوع یک، هدف خردهفروشی گاز است؛ به این معنا که شرکت کارور گاز را خریداری کرده است و مدیریت توزیع و مصرف آن را در محدوده مشخصی به عهده میگیرد.
وی افزود: درمقابل، کارور نوع دو بر مبنای بهینهسازی مصرف فعالیت میکند و از طریق اجرای پروژههای مختلف، کاهش مصرف گاز را محقق میکند. این کاهش مصرف میتواند از طریق تغییر فناوری و تجهیزات، اقدامهای مدیریتی یا استفاده از ابزارهای اقتصاد رفتاری و فرهنگسازی انجام شود. برای نمونه، ممکن است در یک واحد مسکونی، مرغداری یا نانوایی اقدام به اجرای پروژههای بهینهسازی کند و مقدار صرفهجویی ایجادشده بهصورت جداگانه اندازهگیری شود.
مدیر انرژی و کربن شرکت ملی گاز ایران ادامه داد: اما در کارور نوع یک، موضوع مدیریت مصرف در مقیاس یک شهر یا محدوده بزرگتر مطرح است. در این مدل، حجم گاز ورودی به شهر اندازهگیری میشود و کارور با استفاده از روشهای مختلف، از تعامل با مشترکان، اجرای پروژههای بهینهسازی و همکاری با اصناف و فعالان محلی، مصرف را مدیریت میکند.
اجرای کارور نوع یک برای نخستین بار بهصورت پایلوت
رجبی با اشاره به تازهترین وضع اجرای کارور نوع یک گفت: مطابق دستورعمل وزیر نفت و آییننامه شرکتهای کارور، اجرای این مدل برای نخستین بار در دستور کار قرار گرفته است. درحالیکه کارور نوع دو پیشرفتهای قابل توجهی داشته، این پروژه در مراحل ابتدایی اجرا قرار دارد و اقدامهای لازم برای آغاز آن به تازگی شروع شده است.
وی ادامه داد: شرکت ملی گاز ایران چند منطقه را برای اجرا بررسی کرد که در میان آنها، شهر سبزوار در استان خراسان رضوی آمادگی بیشتری برای آغاز پروژه داشت، بنابراین زیرساختهای لازم در این منطقه فراهم و کار آغاز شد. شرکتهای کارور نوع یک میتوانند پس از خرید گاز از طریق بورس انرژی، فعالیت خود را آغاز کنند.
مدیر انرژی و کربن شرکت ملی گاز ایران افزود: چند نقطه دیگر برای اجرای پایلوت کارور نوع یک شناسایی و بررسی شدهاند، اما انتخاب نهایی مناطق بر اساس امکان اندازهگیری دقیق جریان گاز و قابلیت تفکیک محدودههای مصرف انجام میشود.
رجبی با اشاره به علت انتخاب سبزوار بهعنوان نخستین شهر اجرای کارور نوع یک، افزود: در شهری مانند سبزوار، بخشهای مختلفی از مشترکان خانگی، کشاورزی، صنعتی و آموزشی حضور دارند و سهم هریک از آنها در مصرف گاز مشخص است.
هدایت گاز به بخشهای مولد اقتصاد
وی افزود: اگر کارور بتواند مصرف گاز را در بخشهای کمبازده یا غیرمولد کاهش دهد، این امکان را دارد که گاز آزادشده را به بخشهای مولد مانند واحدهای پتروشیمی یا صنعتی اختصاص دهد. درواقع، مهمترین اهداف این پروژه، هدایت گاز از بخشهای غیرمولد بهسمت بخشهای مولد اقتصاد است.
مدیر انرژی و کربن شرکت ملی گاز ایران با اشاره به سازوکار اقتصادی پروژه گفت: حجم گاز مورد نیاز منطقه در بورس انرژی عرضه میشود و شرکتهای دارای مجوز برای خرید آن رقابت میکنند. به همین دلیل، متقاضیان این حوزه باید از توان مالی قابل توجهی برخوردار باشند.
رجبی افزود: در نخستین مرحله اجرای این پروژه، حجم سرمایه مورد نیاز برای خرید گاز قابل توجه است و به همین دلیل شرکتهای بزرگ و دارای توان مالی مناسب، متقاضی اصلی حضور در این بخش هستند. شرکتهایی که خود دارای صنایع بزرگ هستند و توان اجرای پروژههای مدیریت مصرف را دارند. در این خصوص، موضوع دولتی، خصوصی یا خصولتی بودن شرکت، ملاک اصلی نیست، بلکه سازوکار عرضه گاز و رقابت در بورس انرژی مبنا قرار میگیرد. البته، صنایع بزرگی مانند فولاد و پتروشیمی یا هلدینگهایی مانند خلیج فارس و تاپیکو که مجموعههای صنعتی پرشماری در اختیار دارند، میتوانند انگیزه بیشتری برای ورود به این فرایند داشته باشند.
وی افزود: در کارور نوع یک، هدف این است که الگوی مصرف تغییر کند و گاز از واحدهای غیرمولد بهسمت واحدهای مولد هدایت شود؛ بنابراین شرکتی که بتواند با مدیریت مصرف، گاز بیشتری را برای فعالیتهای تولیدی خود فراهم کند، از این فرایند منتفع میشود.
هدایت گاز آزادشده بهسمت بخشهای مولد
مدیر انرژی و کربن شرکت ملی گاز ایران ادامه داد: کارور نوع یک میتواند از ظرفیت کارورهای نوع دو استفاده کند و حتی چند کارور نوع دو را برای اجرای پروژههای مختلف در محدوده فعالیت خود به کار گیرد.
رجبی تصریح کرد: البته همکاری با کارورهای نوع دو الزامی نیست و کارور نوع یک میتواند بهصورت مستقیم پروژههای بهینهسازی را اجرا کند. برای نمونه، این شرکتها میتوانند با تولیدکنندگان و مجریان در و پنجره در یک شهر وارد همکاری شوند و با اجرای پروژههای بهینهسازی ساختمان، مصرف گاز را کاهش دهند.
وی یادآور شد: کارور نوع یک در انتخاب روشهای مدیریت مصرف محدودیتی ندارد و میتواند با استفاده از ابزارهای مختلف فنی، مدیریتی و اقتصادی، زمینه کاهش مصرف و هدایت گاز آزادشده بهسمت بخشهای مولد را فراهم کند.