پیام خوزستان - رییس حوضه آبریز کارون بزرگ با اشاره به احتمال بارشهای حدی در پاییز تحت تأثیر پدیده النینو، گفت: حدود ۵.۳ میلیارد مترمکعب ظرفیت خالی برای کنترل سیلابهای احتمالی در مخازن این حوضه وجود دارد و با توجه به حجم مفید حدود ۳.۱ میلیارد مترمکعب، هیچ محدودیتی برای کشت پاییزه و زمستانه اعلام نمیشود.
رییس حوضه آبریز کارون بزرگ با اشاره به احتمال بارشهای حدی در پاییز تحت تأثیر پدیده النینو، گفت: حدود ۵.۳ میلیارد مترمکعب ظرفیت خالی برای کنترل سیلابهای احتمالی در مخازن این حوضه وجود دارد و با توجه به حجم مفید حدود ۳.۱ میلیارد مترمکعب، هیچ محدودیتی برای کشت پاییزه و زمستانه اعلام نمیشود.
به گزارش خبرگزاری صدا و سیمای استان خوزستان ، فراز رابعی با بیان اینکه طی یک ماه تا یک ماه و نیم گذشته موضوع احتمال وقوع پدیده النینو و بارشهای حدی در پاییز از سوی سازمان هواشناسی و متخصصان مطرح شده است، اظهار کرد: وقوع بارشهای حدی در پی این پدیده محتمل است، اما پیشبینیها قطعی نیستند و این عدم قطعیت باید در تصمیمگیری و برنامهریزی منابع آب مورد توجه قرار گیرد.
وی افزود: در سالهایی مانند سال ۱۴۰۲ نیز از ماههای تیر و مرداد احتمال وقوع بارشهای حدی در پاییز مطرح شد، اما در نهایت چنین شرایطی رخ نداد و پاییز آن سال با خشکسالی همراه شد؛ بنابراین باید هم احتمال بارشهای حدی را جدی گرفت و هم به گونهای برنامهریزی کرد که در صورت تداوم خشکسالی، مخازن بیش از حد تخلیه و تأمین نیازهای پاییندست با مشکل مواجه نشود.
رئیس حوضه آبریز کارون بزرگ ادامه داد: در حوضه کارون بزرگ جلسات مستمری برای بررسی این شرایط برگزار شده و تقریباً هر دو تا سه هفته یکبار، وضعیت منابع و مخازن پایش و برنامهها متناسب با شرایط بهروزرسانی میشود.
۵.۳ میلیارد مترمکعب ظرفیت خالی برای کنترل سیلاب در سدها
رابعی با اشاره به وضعیت مخازن سدهای حوضه کارون بزرگ گفت: در حال حاضر حدود پنج میلیارد و ۲۰۰ میلیون مترمکعب ظرفیت خالی در مخازن این حوضه وجود دارد که ظرفیت مناسبی برای تسکین و کنترل سیلابهای احتمالی پاییزه فراهم میکند.
وی حجم کل مخازن سدهای حوضه کارون بزرگ را حدود ۱۵.۳ میلیارد مترمکعب اعلام کرد و گفت: از این میزان حدود هفت میلیارد مترمکعب مربوط به حجم مرده سدهاست و در بخش قابل استفاده نیز حدود سه میلیارد و ۱۰۰ میلیون مترمکعب حجم مفید در مخازن وجود دارد.
رئیس حوضه آبریز کارون بزرگ تأکید کرد: این میزان حجم مفید، ظرفیت مناسبی برای تأمین نیازهای پاییندست فراهم کرده و در کنار حدود ۵.۳ میلیارد مترمکعب ظرفیت خالی، شرایط مخازن را برای دو هدف مهم یعنی تأمین نیازهای پاییندست و کنترل سیلابهای احتمالی در شرایط ایدهآلی قرار داده است.
ظرفیت سد گتوند اولیا افزایش مییابد
رابعی درباره توزیع حجم مخازن در سدهای مختلف حوضه نیز گفت: یکی از موضوعات مورد توجه، وضعیت سد گتوند اولیا بود که در حال حاضر تقریباً پر است؛ بر اساس تصمیمات اتخاذشده، پیشبینی میشود تا ۱۰ مهر ظرفیت مناسبی در این سد ایجاد شود تا در صورت فعال شدن حوزه میانی، امکان ایفای نقش مناسب سد در کنترل و مدیریت سیلاب فراهم باشد.
وی با تأکید بر اینکه برنامههای مدیریت مخازن بهصورت مستمر پایش میشود، افزود: مدلهای مورد نیاز برای برنامهریزی توسعه یافته و با توجه به شرایط موجود، تمهیدات لازم برای مواجهه با سناریوهای مختلف در نظر گرفته شده است.
محدودیتی برای کشت پاییزه و زمستانه اعلام نمیشود
رئیس حوضه آبریز کارون بزرگ همچنین درباره تأمین آب کشت پاییزه و زمستانه اظهار کرد: با توجه به حجم حدود سه میلیارد و ۱۰۰ میلیون مترمکعب آب مفید موجود در مخازن، برای کشت پاییزه و زمستانه هیچ محدودیتی اعلام نمیکنیم و کشاورزان میتوانند کشتهای پاییزه و زمستانه خود را بهطور کامل انجام دهند.
رابعی خاطرنشان کرد: وضعیت کشت تابستانه در ادامه و متناسب با شرایط منابع آب بررسی خواهد شد.
آمادگی برای سیلابهای خارج از محدوده سدها
رابعی در ادامه با اشاره به اینکه همه سیلابها در محدوده قابل کنترل سدها رخ نمیدهند، گفت: یکی دیگر از سناریوهای مورد توجه، وقوع بارشهای شدید و ناگهانی در مناطق تنظیمنشده، بهویژه پاییندست سدهاست که امکان کنترل مستقیم آن از طریق مخازن وجود ندارد.
وی افزود: برای مواجهه با این نوع سیلابها نیز آمادگیهای لازم در حال انجام است و بخشی از اقدامات به لایروبی مسیرها و رودخانهها اختصاص دارد.
رئیس حوضه آبریز کارون بزرگ ادامه داد: در این زمینه با شرکت آب و نیرو و سازمان آب و برق خوزستان و شرکتهای آب منطقهای چهارمحال و بختیاری، لرستان و کهگیلویه و بویراحمد هماهنگیهای لازم انجام شده و بر اساس اولویتها و جلسات مشترک با استانداریها، اقدامات لازم برای افزایش آمادگی در برابر سیلابهای کنترلنشده در حال پیگیری است.
رابعی تأکید کرد: برنامههای مدیریت منابع آب و کنترل سیلاب در حوضه کارون بزرگ بهصورت مستمر و متناسب با اطلاعات جدید و شرایط جوی، پایش و بهروزرسانی خواهد شد.
سه سناریوی سیلابی در پاییز/ ضرورت آمادگی شهرهای جنوبی برای آبگرفتگی
وی اظهار کرد: در سرشاخهها و پاییندست سدهایی که امکان تنظیم و کنترل جریان وجود ندارد، یکی از اقدامات مهم، افزایش ضریب آبگذری رودخانهها و لایروبی مسیرهای بحرانی است.
رابعی افزود: مطالعات لازم در این زمینه انجام شده، نقاط بحرانی شناسایی و نیازهای اعتباری نیز به سازمان مدیریت بحران اعلام شده است. با توجه به احتمال وقوع بارشهای حدی، تأمین اعتبار برای لایروبی و افزایش ظرفیت آبگذری رودخانهها اهمیت زیادی دارد تا امکان مدیریت سیلاب و کاهش خسارت فراهم شود.
آمادگی شهرهای جنوبی برای بارشهای حدی
رئیس حوضه آبریز کارون بزرگ، وقوع بارشهای حدی در شهرها را سومین سناریوی مورد توجه عنوان کرد و گفت: این موضوع بهویژه در شهرهای جنوبی استان خوزستان از جمله اهواز، آبادان و خرمشهر اهمیت بیشتری دارد؛ زیرا در صورت وقوع بارشهای شدید، امکان تخلیه سریع روانآبها از طریق رودخانهها وجود ندارد و احتمال آبگرفتگی معابر و پسزدگی فاضلاب افزایش مییابد.
رابعی تصریح کرد: شهرداریها، استانداری، فرمانداریها و شرکت آب و فاضلاب باید از هماکنون آمادگی لازم را ایجاد کنند و در صورت نیاز به خرید یا تعمیر پمپها و تجهیزات تخلیه، این اقدامات پیش از وقوع بارشهای احتمالی انجام شود.
نه سدها بیش از حد خالی شوند، نه بیش از حد پر بمانند
وی با تأکید بر ضرورت توجه به عدم قطعیت پیشبینیهای بلندمدت گفت: پیشبینیهای هواشناسی در افقهای زمانی مختلف از میزان دقت متفاوتی برخوردارند و هرچه زمان پیشبینی دورتر باشد، عدم قطعیت نیز افزایش مییابد.
رابعی افزود: پیشبینی برای روز آینده یا چند روز آینده معمولاً از دقت بالاتری برخوردار است، اما پیشبینی برای یک یا دو ماه آینده با خطای قابل توجهی همراه است؛ بنابراین باید بر اساس سناریوهای مختلف برنامهریزی کنیم.
وی تأکید کرد: در مدیریت مخازن نباید از ترس وقوع سیلاب، سدها را بیش از اندازه خالی کنیم و در صورت محقق نشدن بارشها، برای تأمین نیازهای پاییندست با مشکل مواجه شویم؛ از سوی دیگر نیز نباید به دلیل احتمال عدم وقوع سیلاب، مخازن را بیش از اندازه پر نگه داریم و در صورت وقوع بارش شدید، ظرفیت کافی برای مهار و کنترل سیلاب نداشته باشیم.
تجربه ۶۰ ساله در کنار مدلهای روزآمد
رابعی با اشاره به تجربه طولانی مدیریت منابع آب در حوضه کارون گفت: این حوضه حدود ۶۰ سال سابقه بهرهبرداری و تجربه انباشته دارد و تجارب هیدرولوژیستها و قضاوت کارشناسی در کنار دانش روز، نقش مهمی در تصمیمگیری درباره مخازن ایفا میکند.
وی ادامه داد: طی بیش از دو دهه گذشته، انواع مدلهای بارش ـ روانآب، برنامهریزی منابع آب و کنترل سیلاب در سازمان آب و برق خوزستان و شرکت توسعه منابع آب و نیروی ایران توسعه یافته و مورد استفاده قرار گرفته است.
رئیس حوضه آبریز کارون بزرگ خاطرنشان کرد: ترکیب تجربه انباشته و مدلهای علمی و فنی، امکان برنامهریزی دقیقتر برای بهرهبرداری از مخازن حوضه کارون را فراهم کرده است و تلاش میشود تصمیمگیریها با کمترین خطا انجام شود.
رابعی ابراز امیدواری کرد شرایط جوی پیشرو با کمترین خسارت سپری شود و بارشهای مناسب و رحمت الهی نصیب مردم کشور شود.