پیام خوزستان - دزفول- با وجود نزدیکشدن به پایان فصل گرما، به دلیل تداوم حوادث غرقشدگی در رودخانه دز و کانالهای آبیاری، ضرورت رعایت نکات ایمنی و اتخاد تمهیدات مناسب از سوی متولیان دوچندان شده است.
خبرگزاری مهر، گروه استان ها – رویا رجبی: رودخانه دز سالهاست یکی از مهمترین جاذبههای طبیعی و گردشگری دزفول محسوب می شود اما در کنار زیبایی و ظرفیتهای گردشگری این رودخانه، تکرار حوادث غرقشدگی در نقاط مختلف آن به زنگ خطری جدی تبدیل شده است، زنگ خطری که نشان میدهد تأمین ایمنی حاشیه رودخانه دیگر نباید به هشدارهای مقطعی و توصیههای شفاهی محدود شود.
هر سال با گرم شدن هوا، شمار شهروندان و گردشگران حاضر در حاشیه رودخانه افزایش مییابد و همزمان، خبرهایی از گرفتار شدن افراد در آب و عملیات جستجو و نجات منتشر میشود.
در مردادماه امسال، خبر غرقشدن یک مرد ۸۰ ساله در محدوده پل قدیم منتشر شد و چند روز بعد نیز پیکر جوانی ۲۵ ساله اهل شهرستان حمیدیه در رودخانه دز پیدا شد و طی هفته جاری نیز یک نوجوان ۱۳ ساله بر اثر غرق شدگی در این رودخانه جان خود را از دست داد.
تکرار این حوادث دیگر نمیتواند صرفاً به بیاحتیاطی افراد یا شنا در نقاط ممنوعه نسبت داده شود. وقتی یک رودخانه در بخشهای مختلف خود پذیرای شهروندان و گردشگران است، ایمنی نیز باید متناسب با میزان حضور مردم در آن تأمین شود. حتی اگر شنا در بسیاری از نقاط ممنوع باشد، صرف نصب چند تابلوی هشدار نمیتواند بهتنهایی پاسخگوی یک مسئله دائمی باشد.
واقعیت این است که رودخانه دز یک استخر تفریحی نیست و دارای جریانهای آب، عمقهای متفاوت و بعضاً خطرناک است و حوادث اخیر نیز بار دیگر این واقعیت را یادآوری کردهاند.
حال پرسش جدی اینجاست، برای رودخانهای با چنین حجم حضور شهروندان و گردشگران، آیا زیرساختهای ایمنی متناسب با این شرایط وجود دارد؟ قطعا پاسخ این سوال «خیر» است بنابراین از آنجایی که توسعه گردشگری بدون توجه به ایمنی می تواند هزینه های سنگینی به دنبال داشته باشد لذا ضروری است در نقاط پرتردد و حادثهخیز، ایستگاههای نجاتغریق و نیروهای آموزشدیده به شکل مؤثر و مستمر مستقر باشند و پوشش امدادی تنها به یک یا چند نقطه محدود نشود.
همچنین ایجاد محدوده های مشخص و ایمن برای تفریح و شنا، نصب تابلوهای هشداردهنده بزرگ و خوانا، مشخص کردن محدودههای پرخطر و تعیین نقاط ممنوعه و ایجاد مسیرهای دسترسی سریع نیروهای امدادی، مقوله ای است که باید بهصورت جدی دنبال شود.
بی شک در روزها و ساعات اوج حضور مردم، افزایش گشتهای امدادی و نظارت بر سواحل رودخانه نیز ضروری است.
از سوی دیگر وجود یک هزار و ۶۰۰ کیلومتر کانال آبیاری و زهکش کشاورزی با سطح مقطعها و عمق متفاوت و جداره بتنی، گلی، آجری و آسفالت در شهرستان دزفول که برای کار تخصصی آبیاری کشاورزی ایجاد شدهاند نیز یکی از عوامل اصلی غرق شدگی افراد طی سال های اخیر در دزفول بوده این در حالیست که شنا در این کانال ها بسیار خطرناک است.
اما ماجرا به اینجا ختم نمی شود چرا که استخرهای باغ ویلاهای بی شمار دزفول نیز اگر چه به ظاهر از نظر ابعاد و عمق، کم خطر به نظر می رسند اما بروز حوادث متعدد برای افراد به ویژه کودکان و نوجوانان در این استخرها نشان دهنده خطرآفرین بودن این مکان ها و لزوم توجه جدی خانواده ها به این خطر پنهان است.
۱۲ فوتی در رودخانه دز و کانال های آبیاری
رئیس سازمان آتش نشانی و خدمات ایمنی شهرداری دزفول در گفتگو با خبرنگار مهر به آمار فوتی های ناشی از غرق شدگی در دزفول می پردازد و اظهار می کند: در سال ۱۴۰۴ سازمان آتش نشانی دزفول جسد ۱۱ فرد غرق شده را از داخل رودخانه و کانال های آبیاری به بیرون کشیده است که البته تعدادی از این افراد مجهول الهویه بوده اند.
عبدالحسین معظمفر می افزاید: در ۶ ماه اخیر نیز جنازه چهار فرد غرق شده از داخل رودخانه دز و جنازه دو نفر از کانال های آبیاری به علت غرق شدگی از آب بیرون کشیده شده، همچنین جنازه ۶ فرد مجهول الهویه نیز که به دلایل مختلف جان خود را از دست داده اند نیز از داخل آب به بیرون کشیده شده است.
وی با بیان اینکه این اعداد صرفا گزارش های ثبت شده توسط سازمان آتش نشانی بوده و آمار غرقی ها بیشتر از این میزان است، عنوان می کند: شهرداری دزفول طی سال های اخیر اقدام به احداث کانال هایی در بوستان علی کله و محدوده بوستان رعنا تا ولیعصر کرده که مکان مناسب و امنی برای شنا کردن افراد در رده های سنی مختلف است.
مدیر سازمان آتش نشانی و خدمات ایمنی شهرداری دزفول ادامه می دهد: در قسمت های مختلف رودخانه دز به ویژه بوستان علی کله و سایر مسیرهای خطرناک رودخانه تابلوهای هشداردهنده توسط شهرداری نصب شده است.
به گفته معظم فر، برخی نقاط رودخانه دز آنچنان خطرناک است که حتی حضور و استقرار نجات غریق نیز امکان پذیر نیست اما متاسفانه عده ای برای تخلیه هیجان و یا از روی عدم آگاهی در این مناطق اقدام به شنا می کنند.
به گفته وی محدوده پل جدید تا پل قدیم دزفول به دلیل وجود صخره های فراوان در زیر آب، امواج پنهان پایین صخره ها و همچنین جریان تند و تیز آب و منطقه پایین دست علی کله جزو مناطق خطرناک و شنا ممنوع در این رودخانه محسوب می شوند.
مدیر سازمان آتش نشانی و خدمات ایمنی شهرداری دزفول یادآور می شود: در روزهای گذشته یک جوان اهل شهرستان حمیدیه به دلیل شنا در زیر پل جدید غرق شد و جان خود را از دست داد، این در حالی است که بسیاری از مردم بومی شهرستان نیز به خود اجازه شنا در این نقطه را نمی دهند ضمن اینکه در مسافت چند متری این جوان، کانال احداثی شهرداری در بوستان رعنا وجود داشت که این جوان فوت شده می توانست در آن شنا کند.
ضرورت توجه خانوادهها به ایمنی فرزندان هنگام شنا
معظم فر به حوادث منجر به غرق شدن کودکان و نوجوانان اشاره می کند و می گوید: خانواده ها هنگام حضور در سواحل رودخانه باید به شدت مراقب کودکان و نوجوانان خود باشند، هرچند کانال های احداث شده توسط شهرداری دزفول امن هستند اما به دلیل عمق بیش از یک متری آنها برای کودکان می توانند خطرساز شوند بنابراین ضروری است خانواده ها حتما هنگام شنای کودکان خود در این کانال ها در کنار آنها باشند و چشم از فرزندان خود برندارند.
رئیس سازمان آتشنشانی و خدمات ایمنی شهرداری دزفول با تأکید بر ضرورت توجه خانوادهها به ایمنی فرزندان در فصل گرما می گوید: با افزایش حضور جوانان و نوجوانان در حاشیه رودخانه دز، لازم است افراد هنگام شنا هیجانات خود را کنترل کرده و از ورود به نقاط ناشناخته و پرخطر خودداری کنند. شنا تنها در محلهای امن و تعیینشده میتواند از بروز حوادث تلخ جلوگیری کند و بیاحتیاطی حتی برای شناگران ماهر نیز ممکن است پیامدهای جبرانناپذیری داشته باشد.
معظم فر معتقد است خانوادهها نقش بسیار مهمی در پیشگیری از حوادث دارند و نباید نظارت بر فرزندان خود را در هنگام حضور در کنار رودخانه نادیده بگیرند.
به گفته وی فرهنگسازی و آموزش اصول ایمنی باید از خانوادهها آغاز شود و با همراهی مردم، مدارس و دستگاههای مسئول ادامه پیدا کند چرا که توجه به هشدارهای ایمنی، پرهیز از شنا در مناطق ممنوعه و مراقبت از یکدیگر میتواند از بسیاری از حوادث و داغدار شدن خانوادهها جلوگیری کند.
وقوع حوادث غرق شدگی در استخرها و کانالهای آبیاری
معظم فر در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به استقبال مردم از منطقه چالکندی، تاکید می کند: خانواده ها و جوانان برای حضور در چالکندی فقط با قایق های دارای مجوز و کارت ساماندهی به این مکان بروند، همچنین ضروری است، متصدیان قایق ها به اندازه استاندارد قایق، نفرات را سوار کرده و جلیقه نیز باید به تمامی افراد حاضر در قایق تحویل داده شود در غیر این صورت مردم به منظور جلوگیری از بروز حادثه و غرق شدن از تردد با این قایق های غیرمجاز خودداری کنند.
رئیس سازمان آتش نشانی و خدمات ایمنی شهرداری دزفول همچنین با بیان اینکه استخرهای باغات در صورت بی توجهی و رعایت نکردن نکات ایمنی می توانند به شدت خطرناک و حادثه ساز باشند، تاکید می کند: خانواده ها و افراد هنگام حضور در باغات و شنا در استخرها از انجام حرکات نمایشی در گوشه و کنار و لبه استخر خودداری کنند و به لیز بودن اطراف استخر نیز دقت کنند تا حادثه ای رخ ندهد، همچنین ضروری است خانواده ها کودکان خود را در کنار استخرها تنها نگذارند.
معظم فر با بیان اینکه بخش عمده ای از فوتی های ناشی از غرق شدگی در شهرستان در کانال های آبیاری رخ می دهد می گوید: دورتا دور شهرستان دزفول و شمال خوزستان کانال های آبیاری قرار دارد و روزانه تعداد زیادی از مردم در این کانال ها اقدام به شنا می کنند. جریان شدید آب و لیز بودن اطراف کانال ها و دیواره های بتنی کانال ها که خروج از آن را سخت می کند از جمله مواردی است که هنگام شنا باید به آنها توجه داشت تا مبادا این تفریح به بهای از دست دادن جان تمام شود.
تشریح برخی علل غرق شدگی هنگام شنا
وی همچنین به تشریح برخی علل غرق شدگی طی ایام گرم سال می پردازد و می گوید: شنا در نقاط ممنوعه، حرفه ای نبودن در زمینه شنا، اختلاف دمایی بسیار زیاد رودخانه دز با هوای بیرون که موجب گرفتگی عضلات و وارد شدن شوک به بدن فرد شناگر می شود از جمله عواملی است که موجب بروز حادثه از جمله غرق شدگی و مرگ برای برخی افراد می شود، ضمن اینکه شنا کردن بلافاصله بعد از خوردن غذا نیز یک اقدام خطرناک است که افراد باید به آن توجه کنند.
معظم فر تأکید می کند: افرادی که دارای بیماری های قلبی و روانی هستند و دارو مصرف می کنند نیز باید هنگام حضور در کنار رودخانه بشدت مراقب باشند و بدون مشورت با پزشک خود اقدام به شنا نکنند.
رودخانه محل شنای ایمن نیست
مدیر ستاد مدیریت بحران، پدافند غیرعامل و HSE شهرداری دزفول نیز در گفتگو با خبرنگار مهر می گوید: ضروری است شهروندان فقط در نقاط تعیینشده و دارای ناجی غریق وارد آب شوند.
روحالله بهشتی فرد با هشدار نسبت به خطرات شنا در رودخانه دز، می گوید: رودخانهها بهطور طبیعی محیطهای پرخطری برای شنا هستند و شرایط آنها با استخر یا محیطهای کنترلشده کاملاً متفاوت است؛ بنابراین شهروندان و گردشگران باید از شنا در نقاط ناشناخته و فاقد امکانات ایمنی بهطور جدی خودداری کنند.
وی ادامه می دهد: مسیر گردشگری رودخانه دز بسیار گسترده است و از محدوده چالکندی تا تالخانی، کوپیته و پارکهای ساحلی از جمله علیکله، دووه، ولیعصر و سایر نقاط امتداد دارد.
مدیر ستاد مدیریت بحران، پدافند غیرعامل و HSE شهرداری دزفول ادامه می دهد: طبیعی است که با چنین وسعت و طولی، امکان استقرار ناجی غریق و ایمنسازی تمامی نقاط رودخانه وجود ندارد.
بهشتی فرد می افزاید: متأسفانه در سالهای گذشته موارد متعددی از غرقشدگی گردشگران و شهروندان را شاهد بودهایم که بخشی از آنها ناشی از بیاحتیاطی، شنا در نقاط ناشناخته، اطمینان بیش از حد به توانایی شنا و بیتوجهی به هشدارهای ایمنی بوده است.
مدیر ستاد مدیریت بحران، پدافند غیرعامل و HSE شهرداری دزفول تأکید می کند: ظاهر آرام رودخانه نباید موجب احساس امنیت کاذب شود. تغییر ناگهانی عمق، جریانهای تند و بعضاً غیرقابل تشخیص از سطح آب، وجود صخرهها و موانع در بستر، لغزندگی حاشیه رودخانه و تغییر شرایط جریان آب میتواند حتی برای افراد آشنا به شنا نیز خطرآفرین باشد.
بهشتی فرد با اشاره به محدوده تفریحی علیکله، اظهار می کند: در برخی نقاط مشخصشده از جمله بخشهایی از کانال فرعی علیکله که ناجیان غریق حضور دارند، امکان استفاده از آب با رعایت الزامات ایمنی وجود دارد؛ با این حال حضور ناجی غریق به معنای بیخطر بودن کامل شنا نیست و شهروندان باید همچنان همه نکات ایمنی را رعایت کنند.
شنا فقط در نقاط تحت پوشش ناجیان غریق
وی توصیه می کند: افراد تنها در نقاط کمعمق، مشخصشده و تحت پوشش ناجیان غریق وارد آب شوند و حتیالامکان از جلیقه نجات و تجهیزات مناسب شنا استفاده کنند.
مدیر ستاد مدیریت بحران، پدافند غیرعامل و HSE شهرداری دزفول ادامه می دهد: شنا کردن بهتنهایی، ورود به مناطق عمیق و ناشناخته و دور شدن از محدودههای مشخصشده میتواند عواقب جبرانناپذیری داشته باشد.
بهشتی فرد با بیان اینکه والدین و بزرگترها باید مراقبت ویژهای از کودکان و نوجوانان داشته باشند،اضافه می کند: حضور در کنار رودخانه بهتنهایی برای کودک خطرآفرین است و حتی چند لحظه غفلت میتواند حادثهای تلخ ایجاد کند؛ بنابراین کودکان نباید بدون نظارت مستقیم بزرگسالان به آب یا حاشیه خطرناک رودخانه نزدیک شوند.
وی با تأکید بر مسئولیت گردشگران و مهمانانی که آشنایی کافی با رودخانه دز ندارند، می افزاید: افراد غیربومی ممکن است شناختی از عمق، جریان و نقاط خطرناک رودخانه نداشته باشند؛ ازاینرو نباید صرفاً به ظاهر آرام آب یا مشاهده شنای دیگران اعتماد کنند.
بهشتی فرد بیان می کند: رودخانه دز یکی از ارزشمندترین ظرفیتهای طبیعی و گردشگری دزفول است؛ استفاده ایمن و مسئولانه از این نعمت میتواند مانع تبدیل یک روز تفریحی به حادثهای تلخ شود.
ثبت ۴۰ مورد غرق شدگی در سال ۱۴۰۴
در این میان مسئول واحد مدیریت خطر و کاهش بلایا مرکز بهداشت شهرستان دزفول در گفتگو با خبرنگار مهر اظهار می کند: در سال ۱۴۰۴ آمار غرق شدگی در شهرستان دزفول ۴۰ مورد بوده که از این تعداد ۱۹ مورد جان باخته و مابقی با انجام اقدامات امدادی و یا نجات توسط ناجیان غریق به زندگی بازگشته اند.
مریم رضازاده می افزاید: در فصل بهار امسال نیز ۱۶ مورد غرق شدگی در رودخانه دز، کانال های آبیاری و استخر باغ ویلاها ثبت شده که از این تعداد ۱۱ مورد فوت کرده اند.
وی ادامه می دهد: بر اساس آمار فصل بهار سال جاری، متاسفانه ۵۰ درصد از موارد غرقشدگی در شهرستان دزفول در استخرهای باغویلاها و کانالهای آبیاری رخ داده است و این میزان نسبت به سال گذشته روند افزایشی داشته است.
وی با اشاره به اینکه بسیاری از استخرهای باغ ویلاها فاقد استانداردهای ایمنی لازم هستند، می افزاید: نبود حصار حفاظتی، تجهیزات نجات و نظارت مستمر بهویژه برای کودکان، احتمال وقوع حوادث ناگوار را افزایش میدهد و غرقشدگی معمولاً بیصدا و در مدت زمانی کوتاه رخ میدهد.
رضازاده با تأکید بر اهمیت پیشگیری عنوان می کند: نظارت مداوم والدین بر کودکان، حصارکشی استاندارد اطراف استخر، استفاده از تجهیزات اولیه نجات مانند حلقه نجات و جعبه کمکهای اولیه، خودداری از شنا در استخرهای غیراستاندارد و کانالهای آبیاری، از مهمترین راهکارهای کاهش حوادث غرقشدگی است.
مسئول واحد مدیریت خطر و کاهش بلایای مرکز بهداشت دزفول از شهروندان می خواهد با رعایت اصول ایمنی و توجه به توصیههای بهداشتی، برای پیشگیری از غرقشدگی و حفظ جان خود، کودکان و نوجوانان مشارکت کنند.
به گزارش خبرنگار مهر، انتظار میرود مسئولان مربوطه پیش از آنکه حادثه دیگری رقم بخورد، برای افزایش ایستگاههای نجاتغریق، تقویت تجهیزات امدادی، نصب علائم هشدار و شناسایی و ایمنسازی نقاط حادثهخیز اقدام کنند چرا که نجات جان انسانها نباید بعد از وقوع حادثه آغاز شود بلکه پیشگیری باید از همین امروز شروع شود.