پیام خوزستان - تحولات اخیر در مدیریت مرزهای خوزستان، نشانهای از یک تغییر رویکرد جدی در نگاه به ظرفیتهای اقتصادی مرزهای جنوب غرب کشور است.
به گزارش روابط عمومی استانداری خوزستان، تصمیمات و دستورهای اخیر دکتر موالی زاده استاندار خوزستان در راستای توسعه و تقویت زیرساختهای پایانههای مرزی چذابه و شلمچه، صرفاً مجموعهای از اقدامات اجرایی و اداری نیست؛ بلکه میتوان آن را بخشی از یک راهبرد کلان در چارچوب سیاست همسایگی و دیپلماسی اقتصاد مرزی دانست؛ راهبردی که هدف آن فعالسازی ظرفیتهای مغفول مانده مرزها و تبدیل آنها به موتور محرک اقتصاد منطقهای است.
در این میان، پایانه مرزی چذابه که سالها بیشتر به عنوان یکی از گذرگاههای مهم تردد زائران اربعین شناخته میشد، اکنون در حال تجربه مرحلهای تازه از کارکرد و هویت اقتصادی خود است. تبدیل گمرک چذابه به یک مرکز فعال ۲۴ ساعته و تسری قوانین تسهیلکننده ورود کالای همراه مسافر ـ مشابه آنچه در مرز شلمچه اجرا میشود ـ اقدامی مهم در جهت تمرکززدایی از فعالیتهای تجاری و گمرکی در استان خوزستان به شمار میرود. این تصمیم که در نشست روز دوشنبه یکم تیرماه ۱۴۰۵ با حضور استاندار خوزستان و جمعی از مدیران مربوطه اتخاذ گردید نه تنها به توزیع متوازن فرصتهای اقتصادی کمک میکند، بلکه زمینه شکلگیری جریانهای جدید تجارت مرزی را نیز فراهم میآورد.
مرزهای استان خوزستان همواره از ظرفیتهای ژئواقتصادی قابل توجهی برخوردار بودهاند؛ اما استفاده کامل از این ظرفیتها نیازمند سیاستگذاری هوشمندانه، توسعه زیرساختها و تسهیل فرآیندهای تجاری است. اکنون با پیوند خوردن توسعه زیرساختهای فیزیکی پایانه مرزی چذابه با تسهیلات گمرکی و شکلگیری بازارچههای مرزی، میتوان از تولد یک اکوسیستم اقتصادی جدید در این منطقه سخن گفت؛ اکوسیستمی که در آن تجارت مرزی، خدمات، گردشگری زیارتی و حملونقل منطقهای در کنار یکدیگر به جریان میافتند.
این رویکرد از یک سو فشار سنگین تردد و فعالیت اقتصادی را از پایانه شلمچه کاهش میدهد و از سوی دیگر، ظرفیتهای کمتر فعالشده چذابه را در مدار تجارت منطقهای قرار میدهد. در نتیجه، فرصتهای تازهای برای فعالان اقتصادی، تجار محلی، شرکتهای حملونقل و حتی کسبوکارهای خرد در شهرستانهای مرزی خوزستان ایجاد خواهد شد.
از منظر ژئواقتصادی، فعالسازی کامل مرز چذابه میتواند ارتباط اقتصادی استان خوزستان با استانهای همجوار عراق، بهویژه میسان و واسط را تقویت کند. این مناطق به دلیل نزدیکی جغرافیایی، اشتراکات فرهنگی و نیازهای متقابل اقتصادی، بستر مناسبی برای توسعه مبادلات مرزی دارند. افزایش ساعات فعالیت گمرک، تسهیل ورود کالاهای همراه مسافر و ایجاد بازارچههای مرزی، عملاً مسیر شکلگیری یک کریدور تجاری فعال میان جنوب غرب ایران و شرق عراق را هموار میکند.
در کنار این ظرفیتها، پیوند اقتصاد مرزی با دیپلماسی اربعین نیز میتواند به عنوان یک فرصت استثنایی برای خوزستان مورد توجه قرار گیرد. هر ساله میلیونها زائر از مرزهای این استان برای حضور در مراسم عظیم اربعین عبور میکنند. اگر این جریان عظیم انسانی با برنامهریزی اقتصادی، خدماتی و تجاری همراه شود، میتواند به ایجاد یک اقتصاد پایدار در مناطق مرزی منجر شود. بهبود خدماترسانی به زائران، توسعه زیرساختهای حملونقل، ایجاد مراکز خدماتی و تجاری و فعالسازی ظرفیتهای محلی، همگی میتوانند بخشی از این چرخه اقتصادی باشند.
در واقع، سیاستهای اخیر مدیریت استان خوزستان نشان میدهد که نگاه به مرز دیگر صرفاً امنیتی یا مقطعی نیست، بلکه به عنوان یک فرصت توسعهای پایدار در نظر گرفته میشود. در چنین چارچوبی، چذابه از یک گذرگاه موقت برای تردد زائران به مقصدی اقتصادی و خدماتی در حال تبدیل شدن است؛ مقصدی که میتواند در آینده نزدیک به یکی از نقاط مهم تجارت مرزی کشور بدل شود.
در شرایط کنونی، صدور دستور آزادی ورود کالای همراه مسافر در چارچوب دستورالعمل تفویض اختیارات استانداران از سوی دکتر موالیزاده نیز میتواند نقشی کلیدی در تحقق این اهداف ایفا کند. این اقدام علاوه بر کمک به مدیریت و تنظیم بازار داخلی، زمینه گسترش تعاملات تجاری میان ایران و عراق را فراهم میآورد و به رونق مبادلات مرزی کمک میکند.
اگر این روند با توسعه زیرساختها، حمایت از سرمایهگذاری بخش خصوصی و هماهنگی میان دستگاههای اجرایی ادامه یابد، چذابه میتواند در آینده نهچندان دور از یک گذرگاه صرفاً زیارتی، به یک قطب اقتصادی پویا در مرزهای جنوب غرب کشور تبدیل شود؛ قطبی که نه تنها به رشد اقتصادی خوزستان کمک میکند، بلکه میتواند به الگویی برای مدیریت و توسعه سایر مرزهای کشور نیز بدل شود.