پیام خوزستان - آخرین خبر / برای دههها به سالمندان توصیه میشد برای تقویت استخوانها، محافظت از قلب و کمک به سالم ماندن مغز در دوران سالمندی، از مکملهای روغن ماهی استفاده کنند. اما اکنون پژوهشگران بر این باورند که این مکمل، که یکی از پرمصرفترین انواع امگا ۳ به شمار میرود، ممکن است به اندازه تصورات پیشین مؤثر نباشد؛ بهطوری که شواهد اندکی وجود دارد که نشان دهد این کپسولها میتوانند در محافظت از افراد در برابر آلزایمر نقش داشته باشند.
به نقل از دیلی میل ؛ دکتر حسین یاسین، نویسنده اصلی این پژوهش، گفت: «اگرچه اسیدهای چرب امگا ۳ در ایجاد ارتباطات میان سلولهای مغزی که برای فرایندهای شناختی ضروری هستند نقش مهمی دارند، اما نتایج ما از مصرف مکملهای روغن ماهی بهعنوان راهکاری برای پیشگیری از آلزایمر حمایت نمیکند».
رژیمهای غذایی سرشار از اسیدهای چرب امگا ۳، از جمله رژیم مدیترانهای، سالهاست که با فوایدی برای سلامت قلب، مغز و سایر اندامها مرتبط دانسته میشوند. یکی از دلایل این موضوع آن است که بدن قادر به تولید این اسیدهای چرب ضروری نیست و باید آنها را از طریق مواد غذایی دریافت کند.
برخی مطالعات نشان دادهاند افرادی که سطح امگا ۳ در خونشان بالاتر است، عملکرد شناختی بهتری دارند. با این حال، پژوهشهای دیگری حاکی از آن است که مصرف مکملهای امگا ۳ در افرادی که پیشتر به زوال عقل مبتلا شدهاند، تأثیر محسوسی بر بهبود تواناییهای ذهنی آنها ندارد.
بازار ![]()
این مطالعه جدید که در نشریه eBioMedicine منتشر شده، ۳۶۵ فرد ۵۵ تا ۸۰ ساله را که بهندرت ماهی مصرف میکردند و در معرض خطر ابتلا به آلزایمر قرار داشتند، مورد بررسی قرار داد. حدود نیمی از شرکتکنندگان حامل ژن APOE4 بودند؛ ژنی که مهمترین عامل خطر ژنتیکی شناختهشده برای ابتلا به این بیماری به شمار میرود.
شرکتکنندگان بهصورت تصادفی به دو گروه تقسیم شدند؛ یک گروه روزانه مکمل روغن ماهی حاوی ۲ هزار میلیگرم دوکوزاهگزانوئیک اسید (DHA)، یکی از اسیدهای چرب اصلی امگا ۳ مرتبط با عملکرد مغز، دریافت کرد و گروه دیگر دارونما مصرف کردند.
پژوهشگران مرکز سلامت شخصیسازیشده مغز دانشگاه USC دریافتند که پس از شش ماه، میزان DHA در مایع اطراف مغز حدود ۱۷ درصد افزایش یافته است؛ موضوعی که نشان میدهد این ماده مغذی به هدف مورد نظر خود، یعنی مغز، رسیده است.
دو سال بعد، شرکتکنندگان تحت مجموعهای از آزمونهای حافظه و عملکرد شناختی و همچنین تصویربرداری مغزی قرار گرفتند تا مشخص شود آیا مغز آنها نسبت به آغاز مطالعه دچار کوچکشدگی شده است یا خیر.
نتایج نشان داد تفاوتی در عملکرد شناختی میان افرادی که روزانه مکمل روغن ماهی مصرف کرده بودند و افرادی که دارونما دریافت کرده بودند، وجود ندارد. همچنین تصاویر مغزی نشان داد این مکملها نتوانستهاند از کوچکشدن مغز، بهویژه در ناحیه هیپوکامپ ــ بخشی از مغز که نقش کلیدی در حافظه دارد ــ جلوگیری کنند.
پژوهشگران در نهایت نتیجهگیری کردند که اگرچه مکملهای امگا ۳ قادرند به مغز برسند، اما به نظر میرسد این اسیدهای چرب زمانی مؤثرتر باشند که در قالب یک رژیم غذایی مدیترانهای مصرف شوند، نه بهعنوان یک مکمل مستقل.
دکتر یاسین در ادامه گفت: «تمرکز ما بر درک بهتر نحوه پردازش اسیدهای چرب امگا ۳ در مغز است و اینکه آیا عواملی مانند وضعیت نامناسب سلامت، الگوی تغذیه، ریسک ژنتیکی و سن میتوانند توانایی مغز در جذب و استفاده مؤثر از امگا ۳ را تغییر دهند یا خیر».
این تیم تحقیقاتی اکنون در حال توسعه داروهایی است که میتوانند به مغز کمک کنند از این مواد مغذی بهرهوری بیشتری داشته باشد و در نتیجه به حفظ سلامت مغز کمک کند.
پژوهشگران همچنین تأکید کردند که اگرچه این موضوع خارج از محدوده این مطالعه بوده است، اما حفظ سبک زندگی سالم در مجموع ــ و نه اتکا صرف به مکملها ــ همچنان بهترین راهکار برای کاهش خطر ابتلا به زوال عقل و به تعویق انداختن بروز آن محسوب میشود.
دکتر یاسین گفت: «حفظ سلامت در تمام طول زندگی همچنان قدرتمندترین ابزاری است که برای کاهش خطر ابتلا به آلزایمر در اختیار داریم؛ از جمله ورزش منظم، خواب باکیفیت و رژیم غذایی متعادل.»
او افزود: «داشتن سبک زندگی سالم برای مغز، مشابه انجام سرویسهای منظم و استفاده از روغن باکیفیت برای خودرو است. همانطور که موتور خودرو در صورت نادیده گرفتن سرویسهای دورهای بهدرستی کار نمیکند، مغز نیز زمانی که مشکلات سلامت در سایر بخشهای بدن بدون رسیدگی باقی بمانند، بیشتر در معرض کاهش عملکرد قرار میگیرد».
این اظهارات در حالی مطرح میشود که یک گزارش اجماعی نشان داده است میلیونها مورد زوال عقل را میتوان با تغییرات ساده در سبک زندگی پیشگیری کرد؛ از جمله کنترل کمشنوایی، فشار خون بالا و انزوای اجتماعی، و همچنین بهبود اطلاعرسانی و آموزشهای سلامت عمومی.
در حال حاضر حدود ۹۰۰ هزار نفر در بریتانیا با زوال عقل زندگی میکنند و پیشبینی میشود این رقم تا سال ۲۰۴۰ به بیش از ۱.۶ میلیون نفر برسد. آلزایمر نیز شایعترین علت بروز زوال عقل به شمار میرود.
ترجمه: فرزانه عطار