پیام خوزستان

آخرين مطالب

خورنا : قومیت - ملیت مقالات

خورنا : قومیت - ملیت
  بزرگنمايي:

پیام خوزستان - اهواز- پایگاه خبری - تحلیلی خورنا یادداشتی را با عنوان " قومیت - ملیت" را به قلم علی حسن فرد بابلی ، فعال سیاسی منتشر کرده است.
در این یاد داشت می خوانیم:
نهاد های متعددی مثل نهادهای خانواده و نهاد حکومت درجوامع بشری وجود دارد؛ این نهادها به تدریج در جامعه بشری پیدا شده و هر کدام کارکردهای مشخص به خود را دارند؛ کارکردهای این نهادها در دوره‌های مختلف می‌تواند متفاوت باشد.
خانواده در گذشته و در تمام جوامع اکثر کارکردهای نهادهای دیگر و حتی نهاد دین را انجام می‌داد، یعنی مسایل دینی در خود خانواده آموزش داده می‌شد؛ اما امروز در کشورهای پیشرفته دنیا کارکردهای خانواده به شدت کاهش پیدا کرده و خانواده کارکردهای خود را به نهاد های دیگر از جمله حکومت واگذار کرده است.
قومیت نیز روزگاری کارکردهای بسیاری زیاد داشت و زمانی تمام مشکلات و مسایل سیاسی در حوزه قومیت بررسی و رفع و رجوع می شد، امروز اما یک حکومت سراسری و ملی اکثرکارکردهایی قومیت را انجام می دهد.
در جامعه شناسی و علوم سیاسی مدرن امروز با سه تا نگاه قوم گرایی “قوم گرایی قانون مدارانه”، “قوم گرایی قوم ستایی” و “قوم گرایی قوم مداری” بر می‌خوریم.
در قوم‌گرایی قانون مدارانه علاوه بر عنصرهای نژاد، فرهنگ، تمدن، مذهب، تاریخ، اصول فرهنگی و مذهبی که این قوم را تشکیل می‌دهد؛ به نحوی عناصر تشکیل دهنده اقوام دیگر را به عنوان یک اصل می پندارند و رد نمی کنند.
در این نوع قوم گرایی هویت قومی در راستای هویت ملی پیش می‌رود.
در قوم گرایی قوم ستایی، مردمی که در جامعه ای زندگی می‌کنند، فرهنگ، زبان، تبار، نژاد و مذهب خودش خیلی برایش قابل ارزش است اما نسبت به تبار و مذاهب و فرهنگ اقوام دیگر به دیده منفعلانه می‌نگرد و در این راستا هویت قومی در راستای هویت ملی پیش نمی رود، بلکه مرحله سکوت را اختیار می‌کند.
انسان‌هایی که در جامعه‌ ای با دید “قوم گرایی قوم مدارانه” زندگی می‌کنند فرهنگ، نژاد، تبار، دین و تمدن خود را بالاتر و برتر می‌دانند و نسبت به فرهنگ، تمدن، نژاد، تبار و مذاهب دیگر اقوام به دیده‌ی تحقیر می‌نگرند.
دراین نوشتار تمرکز ما بر قوم گرایی قوم مدارانه است.این نوع نگاه به قومیت نگاهی آسیب زاست که یکپارچگی و وحدت ملی را خدشه دار می کند و مانع شکل گیری ملیت می شود.
استفاده ابزاری دولت های متخاصم از برگ قومیت بر علیه ایران چیز جدیدی نیست. از استالین گرفته تا صدام حسین و از اسرائیل گرفته تا ایالات متحده و اخیرا عربستان، همواره سعی کرده اند عده ای از سران و سیاسیون در بین اقوام ایرانی را جذب خود کرده و از طریق مخدوش کردن وحدت ملی و انداختن تفرقه اهداف سیاسی خود را پیش ببرند.
پطروس غالی، دبیر کل قبلی سازمان ملل در نهم نوامبر 1993 هشدار داد که امنیت جهانی به علت گسترش منازعات قومی پس از پایان جنگ سرد در معرض تهدید است. او در گزارش خود اعلام نمود که از پایان جنگ جهانی دوم تا سال 1993، 127 جنگ رخ داده که بیشتر آنها مبتنی بر اختلافات قومی بوده است و اکثر جوامع در جغرافیای مختلف جهانی از پیامدهای چنین خشونتی در امان نبوده اند.( کنت،2:1998)
فوران خشونت های دهشتناک قومی و ملی گرایان در بخش های عمده اورآسیا و آفریقا در اوایل دهه 90، مباحث جدی را در این باره برانگیخت که آینده نظام بین الملل، دولت ها و امنیت شهروندان آنها چه خواهد شد؟ طنین بدبینانه تحلیل های علمی و سیاسی در آن زمان در عناوین کتاب های معتبری مانند «منازعات بی پایان از ریچارد هاس، آشوب از دانییل ماینهام و برخورد تمدن ها و بازسازی نظم جهانی از ساموئل هانتینگتون» منعکس شده است.
کومار روپسینگه در بررسی انواع تعارضات داخلی، تعارضات هویتی را فراگیرترین و خشن ترین انوع نزاع دانسته و معتقد است که هر کجا مؤلفه ای قومی، مذهبی، عشیره ای یا اختلافات زبانی حاکم است، این نوع از تعارضات هویتی زمینه بیشتری برای ظهور دارند و آمیزه ای از هویت و امنیت جویی را مورد هدف قرار می دهند. در این حوزه، ستیز اصلی غالبا به توزیع و تمرکز زدایی قدرت مربوط می شود.
هویت جویی نیز به مثابه واکنش های تدافعی معطوف به احتراز از نابودی مادی و یا معنوی است که حاکی از به خطر افتادن هسته معنایی زندگی یک گروه اجتماعی می باشد.(افتخاری،87:1381)
در این چارچوب، مطالعه گسترده ای در دهه 60 و 70 صورت گرفت که قومیت در اکثر آنها به عنوان یکی از اشکال و یا منابع خشونت و بی ثباتی بررسی شده است. در سال 1969 یک گروه تحقیقاتی خبره، 160 مناقشه را در یک دروه زمانی 15 ساله از 1954 تا 1969 بررسی کردند. آنها پس از استخراج نتایج به سه دسته بندی کمی رسیدند:
اول. مناقشات ناسیونالیستی شامل مناقشه های قومی، نژادی و مذهبی و گروه هایی که به خاطر زبان مشترک خود را یک قوم می پنداشتند.
دوم. درگیری های طبقاتی و صنفی که مسائل مربوط به اختلافات اتحادیه های کارگری، کارفرمایی و دولت را در بر می گرفت و یا آشوب های طبقات پایین علیه دولت را شامل می شد.
سوم. سایر منازعات که با دو دسته فوق متفاوت بودند. مثل توطئه و کودتای دو گروه نظامی و سیاسی علیه همدیگر.
نتایج تحقیقات حاصل از مطالعات این گروه، شگفت آور بود، هفتاد درصد از مناقشات مورد مطالعه، ناشی از تعصبات ناسیونالیستی و قومی بودند. پانزده سال بعد یعنی در سال 1984، همان منازعات مورد ارزیابی دوباره قرار گرفت و معلوم شد که 30 مورد از آنها حداقل یکبار به درگیری های شدید داخلی منتهی شده است.( افتخاری، 124:1379)
همچنین افرادی مانند دیوید هیبز، هورویتز، جوزف نای، اکشتاین، موریسون و استیونسون در مطالعات تجربی گسترده خود در خصوص منابع بی ثباتی و خشونت های سیاسی در افریقا، آسیا و امریکای لاتین تأیید می کنند که جنگ های داخلی در 108 کشور مورد بررسی، ارتباط با مؤلفه ناسیونالیسم قومی و زبانی داشته و میزان خشونت سیاسی در کشورهای چند قومی بیشتر ارزیابی شده است.(ساندرز،251:1380)
«آنتونی اسمیت» نیز قوم مداری را عامل انسجام زدایی در عرصه هویت و قدرت ملی می داند. از دیدگاه او، وجدان قومی که هویت خود را در هم خونی، هم نژادی، هم زبانی و هم دینی، زیستن و پرورش در بستر فرهنگ قومی گذشته، اسطوره ها و خاطرات تاریخی مشترک می جوید؛ مجموعا برایندی را ایجاد می کند که حاصل آن تشکیل هویت قومی و تقویت همبستگی و انسجام قومی در مقابل هویت جامع و ملی است. این برآیند از لحاظ سیاسی به نیرویی تبدیل می شود که معطوف به قدرت و دولت مستقل بوده و از نظر فرهنگی به دنبال رسمیت بخشیدن به ارزش های فرهنگی و قومی خود می باشد.(پای ودیگران،176:1380)
همچنین افرادی چون «مایرون واینر» در بحث مشروعیت سیاسی و یکپارچگی ملی، ناهمگنی قومی را یک امر سیاسی می داند و توصیه می کند، در بررسی عوامل مؤثر بر یکپارچگی و مشروعیت باید به متغیرهای سیاسی توجه خاصی نماییم و از وسوسه اتکا به ملاحظات اقتصادی، اجتماعی و یا روانی برای تبیین حقایق سیاسی بپرهیزیم.(امیدی،54:1381)
در خصوص آسیب پذیری روز افزون دولت در قبال انحصار زدایی و محدودیت در امکان اعمال خشونت، کاستلز، گروه های هویتی قومی را از چالش گران عمده دولت معرفی می کند و در زمینه نقش آنها در مشروعیت زدایی معتقد است، وقتی دسته های قومی و قبیله ای، خود را عضو دولت ملی نمی دانند؛ دولت در برابر خشونتی که در ساخت اجتماعی آن جامعه ریشه دارد به صورت روزافزونی آسیب پذیر می شود. دولت با این تناقض مواجه است که اگر از خشونت استفاده نکند، دیگر دولت محسوب نمی شود و اگر از خشونت به طور مداوم استفاده کند، بخش بزرگی از مشروعیت و منابع بسیج خود را از دست می دهد و چنین وضعی نشانگر وضعیت اضطراری دایمی برای دولت است.(واینر،1379 :9-258)
این شرایطی است که «رابرت ماندل» از آن با عنوان کاهش کنترل معنی دار حکومت بر نیروهای اجتماعی و یا «حاکمیت ملی دستخوش دگرگونی» نام می برد که در آن بازیگران فرو ملی در حال غصب خیلی از نقش های سنتی حکومت هستند. به ویژه اگر این بازیگران از حمایت قدرت ها یا سازمان های بین المللی خارجی نیز بهره مند باشند؛ این روند می تواند تشدید شود.
7158/6002


نظرات شما

ارسال دیدگاه

Protected by FormShield

ساير مطالب

مردم شهرکوت‌عبدالله همچنان در محاصره فاضلاب و آب‌باران

پشت پرده دست و پا زدن ضد انقلاب برای ناآرام نشان دادن "ماهشهر"

تعلل 2 ساله در ترخیص خودروهای معطل مانده در گمرک خرمشهر

اتفاقات اخیر را چگونه تحلیل کنیم

این داروهای کُشنده را مصرف نکنید!

نفس تنگ آبادان در زیر بار انبوه زباله ها

دریافت 172 مقاله در همایش ملی" سیلاب اگر تکرار شود"

عجایب مدیریتی در خوزستان/ مدیرکلی که همزمان معاون استاندار است

فریادهای زاگرس برای حفظ سرمایه ملی

سرنوشت نخل های تشنه بر «لب کارون»

کاهش تمایل فرزندآوری خوزستانی‌ها در سایه چالش های اقتصادی- اجتماعی

تعطیلی پروژه‌های عمرانی و بلاتکلیفی کارگران برای دریافت بیمه بیکاری

ناگهان چقدر زود دیر می‌شود؛ 12سال از مرگ قیصر گذشت

داستان میراحمد غریبی‌های ایذه و کابوس رانش زمین ادامه‌ دارد

ابهام درباره سرنوشت وثیقه سرمایه گذاران تاسیس جایگاه‌های سوخت

حالا نوبت شماست...

خاطره سیل در خوزستان فراموش شده است

هرس کونوکارپوس‌ها برای جلوگیری از تنگی نفس پاییزه در خوزستان

مانور دلدادگی در مرز عاشقی/ ماجرای رویایی که مثل سابق نیست

در میان ناآرامی ها هم آرام می گیریم/ اربعین امتحانی برای شیعیان

دل‌های راهی از مرز عاشقی/عزم رفتن «بی هراس جان» در شلمچه تکرار شد

حال و هوای زائران اربعین حسینی در پایانه مرزی چذابه

ریه های خوزستان باز هم خاکستری شد

خیمه های پذیرایی از زائران اربعین حسینی در مرز چذابه برپا شد

مرگ رویای کارون

مشکلات بهداشتی و سلامت مردم اهواز و روی سیاه فاضلاب

مسئولان به بهانه اربعین خدمت به ارباب رجوع را رها نکنند

خطر عفونی‌ها بیخ گوش کلان‌شهرها/ مطب‌هایی که شهر را بیمار کردند

چرا کارت‌خوان برخی پزشکان همیشه قطع است؟

به خاطر قلب‌تان، به کسی که دوستش دارید یک قول بدهید

داستان مبهم هیام از تولد تا فلج مغزی

وقوع 30 سیلاب در سال آبی گذشته در خوزستان

سردار منجزی، جانباز گتوندی که درس شهادت را هم پاس کرد

سه طرح انتقال آب از کارون دوباره به جریان افتاد

31 شهریور تاریخی برای دو سالگرد

"کوی مشعلی"، سرگردان بین اهواز و کوت‌عبدالله

دانه برفی‌ام اما پرتوان...

مسایل جدی و بنیادین اندیشه سیاسی در یک کتاب

کودکانه های مسجد صاحب الزمان(عج) اهواز/ جایی برای کودکان هست

راه‌اندازی پویش محیط زیستی «محرم شهر پاک» در خوزستان

آسیب شناسی موضوع تکدی گری و اعتیاد در آبادان الزامی است

مسجدی از متروکه شدن تا احیا/ کهن‌سال‌ترین هیئت‌امنا 31 ساله است

از فال و شیشه‌شو تا بازی و درس...

چند نکته بهداشتی برای فصل بستنی‌های رنگارنگ

کنگره ملی حضرت دانیال نبی(ع) برگزار می شود

اسب خوزستان گمشده ای در گرد و غبار

مقاله‌نویسان برای قصه‌گویی دست به‌قلم می‌شوند

بندر صیادی آبادان بعد از 8 سال 25 درصد پیشرفت دارد

حضور نامزدهای انتخاباتی خوزستان از عمق سیلاب تا کانون زلزله

مرگ نوجوان 13 ساله دهدزی در نتیجه نبود راه دسترسی