پیام خوزستان

آخرين مطالب

نخستین های طهران/21

نخستین عزاداری رسمی در تهران را شاهزاده صفوی اجرا کرد شهرداری تهران

نخستین عزاداری رسمی در تهران را شاهزاده صفوی اجرا کرد
  بزرگنمايي:

پیام خوزستان - نخستین تکیه رسمی تهران برای عزاداری عاشورا و شهادت سرور و سالار کربلا 400 سال پیش در زمانی که شاه تهماسب صفوی حصار تهران را به دور آن کشید توسط خواهر شاه تاسیس شد.

درست است که تهرانی‌ها از همان روزی که اسلام به ری آمد شیعه را انتخاب کردند، درست که در پایتخت امروز ما از نخستین حمام و تکیه تهران تنها نامی به جای مانده که در راسه‌ای از بازار است اما همه کتاب‌های تاریخی شهادت می‌دهند که نخستین تکیه‌ای که برای عزاداری اباعبدالله الحسین در این شهر ساخته شد توسط دختر شاه اسماعیل و خواهر شاه تهماسب درست بعد از ساخته شدن حصار شهر بود و به همین اعتبار هم به تکیه خانم مشهور شد.
تکیه در لغت به معنی جایی برای آرام گرفتن بود. این لغت بعدها به جایی اطلاق شد که برای انجام آداب مذهبی استفاده می‌شد. صوفیان مکان‌هایی که در آن عبادت می‌کردند را تکیه می‌دانستند. از آن جایی که صفویه گرایش زیادی به صوفیه داشتند این مکان را به محلی برای انجام مراسم مذهبی در نظر گرفتند. یکی از مهمترین مراسمی که شاه اسماعیل و شاه تهماسب به برگزاری آن اهتمام ویژه داشتند عزداری امام حسین (ع) و یارانش در محرم و صفر بود. پس عجیب نیست که درست بعد از ساخته شدن حصار تهران نخستین بنایی که در این شهر ساخته شد تکیه و البته مدرسه و حمامی بود که به آن پیوسته شده بود.
نام این تکیه و حمام در منابع زیادی آمده است اما آن چه امروز ما از این تکیه قدیمی می‌دانیم فراتر از نامش نمی‌رود. این که حتی کدام یک از دختران چهارگانه شاه تهماسب و به چه دلیل این تکیه را در تهران ساخته نیز چیزی نیست که تاریخ درباره آن صحبت کرده باشد. می‌دانیم که شاه اسماعیل 5 پسر و 4 دختر داشت که نام‌هایشان عبارت است از پری خانم، مهین بانو؛ شاه زینب خانم، فرنگیس خانم. برخی از منابع تاریخی نوشته‌اند کوچکترین دختر شاه اسماعیل زنی ادیب و شاعر بود و با همسر سلطان سلیمان، پادشاه عثمانی در باب تحکیم پایه های صلح و گسترش روابط و مناسبات سیاسی بین دو کشور ایران و عثمانی مکاتبه کرد. همسر سلطان عثمانی که از نفوذ او در دربار شاه طهماسب خبر داشت پاسخ نامه هایش را می داد. شاه نیز اغلب با وی مشورت می کرد و تا حد مصلحت اندیشی به وی اعتماد داشت و در تمامی امور کشوری و تجاری و اقتصادی نظرش را جویا می شد، حتی گاهی بدون رأی او کاری انجام نمی داد . به همین دلیل می‌شود حدس زد که این همان خواهر شاه است که مدرسه و حمام و تکیه را ساخت و وقف مردم تهران کرد. البته به نظر می‌رسد آن چه او وقف کرده حمام و مدرسه بوده اما آن از تغییر و تحولات در طی چهارصد سال باقی ماند همین تکیه بود که حالا همین هم نیست. این تکیه درست انتهای شمال شرقی حصار شهر و در جایی قرار داشته که امروز به عنوان بازارچه نایب‌السلطنه آن را می‌شناسیم.
حجت بلاغی در تاریخ تهران نوشته است:« اما اولین بنایی که پس از تکمیل بنای باروی شاه تهماسب در تهران ایجاد شده است تکیه، مدرسه و حمام خانم است که برحسب امر خواهر شاه تهماسب بنا شده است. از این آثار تکیه و حمام باقی است اما مدرسه خانم در حمله افغان ها به تهران خراب شد. بعد صاحب دیوان در جای آن حسینیه‌ای بنا کرد که اکنون مدرسه‌ای معروف به فرهنگ در همان محل است. موقوفات مربوط به این تکیه عبارت است از سه باب دکان مسجد گذار و حمام خانم و تکیه به مساحت 300 متر در بخش 9 عولاجان.»
تکیه خانم تا پیش از ساخت تکیه دولت تکیه رسمی تهران بود و شاه در زمانی که در تهران بود به این تکیه می‌آمد و عزادارای و تعزیه‌خوانی را می‌دیدید. حالا از مجموعه خانم حمام آن مانده است. حمامی که هیچ نشانی از روزگار قدیم ندارد.
پژوهشگر: فرزانه ابراهیم زاده


نظرات شما

ارسال دیدگاه

Protected by FormShield

ساير مطالب

اطفاء حریق منطقه حفاظت شده باشگل تاکستان

اختصاص40 میلیارد ریال تسهیلات بانکی به واحدهای آلاینده استان اردبیل

راهکارهای سازگاری با تغییر اقلیم در حوضه دریاچه ارومیه شناسایی می‌شود

پروژه های دفع آب‌های سطحی اهواز به خوبی در حال انجام است

راه اندازی نگهبانان محله درجهت پیشگیری از وقوع جرم در آبادان

پاریس: کالاهای ما را تحریم نکنید

اجرای طرح آمران سلامت به همت اعضای هلال احمر خوزستان

واکنش ولایتی اهانت به ساحت پیامبر اکرم (ص)

هتک حرمت پیامبر، توسط صهیونیسم بین‌الملل دنبال می‌ شود

بیانیه دبیر کل مجمع جهانی بیداری اسلامی در محکومیت اهانت به ساحت پیامبر (ص)

جمهوری آذربایجان از آزادی شهر «قوبادلی» خبر داد

بازپرداخت پول به 3 هزار نفر از کنسلی‌های صندوق زهره حسینی در رامهرمز

«آبادان یازده60» به اکران آنلاین رسید/ پوستر فیلم رونمایی شد

لایروبی کانال 68 متری کوی علوی ظرف یک ماه آینده به پایان می‌رسد

کنایه های صریح ولایتی به امانوئل مکرون

آغاز به کار مهدکودک مدرن بشیر متناسب با فضاسازی اسلامی در دزفول

آزادی اعدامی بلاتکلیف بعد از 13 سال

فولاد یک آکادمی آماتور فوتبال است / خوزستان به واردکننده بازیکن تبدیل می‌شود

هراس فرانسه از واکنش مسلمانان به اهانت به پیامبر

دفاع‌پاریس‌از‌توهین‌به‌پیامبر/ماکرون:‌عقب‌نشینی‌نمی‌کنیم

هراس فرانسه از واکنش مسلمانان

آخرین خبر از پرونده کتک خوردن دختر آبادانی / 2 مرد به دادستانی احضار شدند + فیلم و عکس

چه چیزی دختر آبادان را به حمله واداشت؟

آزادی مرد اعدامی بعد از 13 سال

فوت سه معلم ایذه‌ای بر اثر کرونا

توصیه‌های تغذیه‌ای وزارت بهداشت برای افزایش مقاومت بدن در فصل سرد سال

دستگیری 8 نفر سارق موتور سیکلت دراهواز

هتک حرمت به پیامبر اسلام (ص) توسط صهیونیست بین‌الملل انجام می‌شود

دستگیری 8 نفر سارق موتور سیکلت در اهواز

در چند قدمی آزادی هفت تپه / آیا سازمان خصوصی‌سازی با امتناع از فسخ قرارداد در حفظ بیت‌المال کوتاهی کرده؟!

تجلیل از مربیان باشگاه‌های کتابخوانی رامهرمز

امروز در مورد ادامه لیگ برتر والیبال تصمیم گیری می‌شود

واکنش ولایتی به هتک حرمت به پیامبر اسلام (ص)

واکنش معاون شهردار شیراز درباره یک کلیپ: هدف آن، جمع کردن فالور است

ثبت تخلف سرعت غیرمجاز در خوزستان از 6 میلیون گذشت

تحقیقات قضایی درباره 2 فیلم جنجالی

جلسه ستاد مدیریت بحران در فرمانداری اندیمشک برگزار شد

هر پتروشیمی یک واحد تبدیلی در شهرک صنعتی بندرماهشهر راه‌اندازی کند

رابطه رضایت شغلی با سلامت روان کارمندان

پیش‌بینی بورس فردا 5 آبان 99

نوسان دلار در کانال 29 هزار تومان

چه کسانی از ریزش شاخص بورس منتفع می‌شوند؟

تصمیمات جلسه مشترک دولت و مجلس؛ از تامین کالاهای اساسی تا تکمیل همسان سازی حقوق بازنشستگان

بازدید استاندار خوزستان و شهردار اهواز از پروژه های طرح ضربتی آبهای سطحی

بازداشت یک زن مشهور در بندر ماهشهر

رهایی 2 محکوم به قصاص از چوبه دار در ماهشهر

مدیرعامل پتروشیمی بندرامام: آتش‌سوزی در رپچر یکی از خطوط حامل هیدروژن رخ داد

هوای 3 شهر خوزستان ناسالم برای همه گروه‌های سنی

دمای خوزستان کاهش می‌یابد

کشف محموله مواد مخدر در بهبهان