پیام خوزستان

آخرين مطالب

نقش ایران در دوئل نفتی عربستان و روسیه وزارت نفت

  بزرگنمايي:

پیام خوزستان -

بازار نفت نیز به مانند بسیاری از بازارها این‌روزها به شدت از ویروس کرونا در رنج است اما رنج بازار نفت به دلیل رقابت‌ها و به عبارت دقیق‌تر لجبازی‌های دو قدرت نفتی یعنی عربستان و روسیه مضاعف شده است. این شرایط فقط تولیدکنندگان و صادرکنندگان نفت را در فشار و عذاب قرار نداده است. مصرف‌کنندگان عمده نفت نیز به دلیل پایین آمدن محدوده فعالیت و سودآوری خود با بهت و نگرانی شرایط بازار را دنبال می‌کنند. اتفاقا مصرف‌کنندگان خرد به‌ویژه صاحبان خودرو و استفاده کنندگان از خدمات حمل‌ونقل نیز به دلیل محدودیت سفر و اجرای قرنطینه‌های خانگی، بهره و لذتی از این شرایط نمی‌برند. به تبع سیاستمدارانی مانند ترامپ نیز از این شرایط به شدت نگران هستند. این نگرانی سبب شده که دولت آمریکا پس از چندسال رویارویی با عربستان در بازار نفت، حال به دنبال گشودن درهای مذاکره با این کشور برای مجاب کردن آن به همکاری برای یافتن راهی جهت مدیریت بازار نفت باشد.
اما پرسش جدی این است که مواضع ایران به عنوان یک تولیدکننده عمده در بازار نفت چیست؟ این کشور چه سیاست‌ها و اقدام‌هایی برای بازگشت تعادل و ثبات به بازار نفت در پیش گرفته و مهمتر اینکه ایران چه نقشی در دوئل نفتی عربستان و روسیه بازی کرده و می‌کند؟
واقعیت این است که دیپلماسی نفتی ایران در ماه‌های اخیر به دلیل شرایط تحریمی و کاهش صادرات نفت و بر مبنای این اصل که «بشکه‌های نفت تعیین کننده قدرت و جایگاه کشورها در بازار جهانی نفت و عرصه دیپلماسی است»، اگرچه به ظاهر انفعالی به نظر می‌رسد، اما در واقع ایران دیپلماسی فعالی را بر مبنای قاعده فوتبالی «بازی بدون توپ» بازی می‌کند. سیاست ایران در این عرصه مطابق با شرایط خود در بازار نفت و منافعی که از آن می‌برد، تنظیم شده است. به عبارت دقیق‌تر درست است که ایران از کاهش قیمت نفت متضرر می‌شود اما واقعیت این است که از شرایط کاهش قیمت نفت ایران در میان کشورهای عمده صادرکننده نفت، کمترین آسیب را خواهد دید زیرا مقدار صادارت آن به دلیل شرایط تحریمی به شدت افت کرده است. آسیب بزرگ صنعت نفت ایران در شرایط کنونی از تحریم است و نه کاهش قیمت نفت. به‌طور طبیعی تمرکز دیپلماسی سیاسی و نفتی ایران باید بر رفع تحریم‌ها و به عبارت دقیق‌تر دورزدن تحریم‌ها باشد.
ایران به عنوان یکی از بزرگترین دارندگان ذخایر هیدروکربوری جهان و کشوری با سابقه دیرینه در صنعت نفت جهان، به‌طور طبیعی از ظرفیت و توان بالا برای نقش آفرینی در بازگشت تعادل و ثبات در بازار نفت و میانجی‌گری میان دو قدرت نفتی روسیه و عربستان برخوردار است، اما باید ارزیابی کند که این ظرفیت و نقش‌آفرینی تا چه حدی همسو با منافع ایران در شرایط کنونی است؟ توان دیپلماسی نفتی ایران یک بار در نشست 176 اوپک و در شرایطی که عربستان و روسیه به دنبال تحمیل توافق دوجانبه خود به اوپک موسوم به منشور همکاری اوپک وغیراوپک بودند نمایان شد. در آن نشست ایران مانع از تحمیل این توافق و انجام اصلاحات لازم در آن به عنوان یک همکاری داوطلبانه شد. این حرکت نشان داد که ایران در مواردی که به اوپک و جایگاه آن مربوط است، از هیچ تلاشی دریغ نکرده است و نمی‌کند. در واقع برای ایران اوپک با سابقه‌ای 60 ساله، خط قرمز به شمار می‌آید و حاضر نیست به مانند بعضی از کشورها نظیر عربستان به راحتی سابقه و جایگاه آن را برای اهداف کوتاه‌مدت و آنی، معامله کند.
افزون بر این، با در نظر گرفتن سیاست‌های دو کشور عربستان و روسیه در قبال تحریم‌های نفتی ایران که در خصوص عربستان حمایت از تحریم‌ها و درباره روسیه انفعالی بوده، ضرورتی برای فعال شدن ایران در حل مناقشه روسیه و عربستان دیده نمی‌شود. عربستان و روسیه در سال‌های بدون توجه به شرایط ایران، مواضع مشترکی را دنبال کردند و مشکلات و چالش‌هایی که امروزه اوپک و بازار نفت به آن دچار شده‌اند، عمدتا ناشی از همین مواضع مشترک ناپایدار بود. بنابراین از منظر ایران، دو کشور یادشده باید خود هزینه‌های چنین ائتلاف ناپایدار و یک طرفه‌ای را پرداخت کنند و این درس عبرتی برای کشوری مانند عربستان است که یکجانبه با مصالح و منافع اوپک بازی نکند.
فارغ از این مسائل، مهمترین چالش نفتی ایران، سیاست‌های نفتی دولت آمریکا در قبال ایران است که در قالب تحریم‌های نفتی تجلی یافته است. ترامپ با تحریم نفتی ایران، هم سیاست اعمال فشار بر ایران را دنبال می‌کند و هم سیاست توسعه و رونق صنعت نفت آمریکا با هدف تضعیف اوپک، روسیه و رفع وابستگی آمریکا به نفت خلیج فارس و همچنین ایجاد اشتغال و رونق اقتصادی در داخل آمریکا. هدف نهایی ترامپ نیز در اختیار گرفتن کنترل بازار جهانی نفت است. محور این سیاست نفتی هم، توسعه صنعت نفت شیل آمریکاست که تحقق آن بالا بودن قیمت نفت فراتر از حداقل 50 دلار برای هر بشکه است. پایین رفتن قیمت نفت به معنای غیراقتصادی شدن تولید نفت شیل است و این برای دولت آمریکا و سیاست نفتی آن نگران‌کننده است. روس‌ها ظاهرا با این هدف، همکاری خود با اوپک را بهم زده‌اند تا مانعی جدی بر سر راه سیاست نفتی ترامپ ایجاد کنند. عربستان نیز با وجود داشتن اتحاد راهبردی با آمریکا، به سیاست نفتی ترامپ به شدت در تقابل است. عربستان سعودی و روسیه درست است که رقابتی نفتی را با افزایش تولید کلید زده‌اند اما یک هدف مشترک را دنبال می‌کنند و آن به چالش کشیدن سیاست نفتی ترامپ است. توسل ترامپ به عربستان برای پایان دادن به این رقابت در روزهای اخیر نیز در همین راستا است که البته احتمال همراهی ریاض با ترامپ در این راستا، بسیار کم است.
به صورت نانوشته و ناگفته این می‌تواند برای ایران هم مطلوب باشد. ایران بر خلاف دو کشور عربستان و روسیه که هزینه سنگینی را بابت این شرایط پرداخت می کنند، هزینه‌ای بسیار پایینی متحمل می‌شود و بنابراین در شرایطی که ایران به دلیل تحریم‌ها، قادر به صادرات عادی نفت خود نیست، سقوط قیمت نفت برای به چالش کشیدن سیاست نفتی ترامپ با نقش‌آفرینی عربستان و روسیه می‌تواند، به صورت ضمنی از سوی ایران حمایت شود. از این منظر تحرک نداشتن ایران برای پایان دادن به رقابت نفتی عربستان و روسیه در این راستا قابل تحلیل است. سیاستی که ظاهری انفعالی دارد اما در عمل فعال است به این معنا که ایران از این شرایط نیز اهداف و منافع خود را در بلندمدت دنبال می‌کند.
علیرضا سلطانی
استاد دانشگاه و کارشناس اقتصاد انرژی
منبع: خبرآنلاین


نظرات شما

ارسال دیدگاه

Protected by FormShield

ساير مطالب

فولاد آماده آغاز لیگ، نفتی‌ها درگیر مشکلات مالی

خط فقر در تهران ظرف 2 سال از 2.5 به 4.5 میلیون تومان رسید + نمودار

تلاش برای نامرئی کردن انسان با الهام از ماهی‌های مرکب!

ادارات شادگان به بحث امتحانات دانش آموزان بی‌توجهی می ‌کنند

15 خرداد ماه؛ شروع یک نهضت از ورامین تا پاریس + تصاویر

افزایش نسبت واردات به صادرات در بحبوبه درآمدهای پایین نفتی / دولت کسری 1/8 میلیارد دلاری را چطور جبران می‌کند؟

15 خرداد نماد امتی ولایت مدار و انقلابی است

چگونه سرعت اینترنت همراه گوشی اندرویدی خود را افزایش دهیم؟

قتل مرموز دو جوان آبادانی در خانه باغ اجاره‌ای

فعالیت باشگاه‌های بدنسازی خوزستان از هفته آینده بلامانع است

نجات 30 نفر در آتش‌سوزی یک مجتمع مسکونی در اهواز

گشایش اعتبار اسنادی ریالی تا سقف پنج هزار میلیارد ریال در کیش به شرکت‌های معرفی شده از سوی سازمان منطقه آزاد کیش

آتش سوزی در انبار شرکت فولاد خوزستان به طور کامل مهار شد

روحانی خواستار بسیج تمامی امکانات برای مقابله با آتش‌سوزی جنگل‌ها و مراتع شد

زمین لرزه 3.2 ریشتری مسجدسلیمان را لرزاند

پزشک استقلال خوزستان: رعایت کردن همه پروتکل‌های بهداشتی امکان پذیر نیست

نماینده اهواز: حل مشکلات خوزستان با استفاده از ظرفیت مجلس پیگیری می‌شود

آتش در مراتع بخش سوسن ایذه زبانه‌ کشید

کشف 153 قبضه سلاح غیرمجاز در خوزستان

انفجار گاز شهری در دزفول خانه را بر سر پیرزن 75 ساله خراب کرد

استاندار: دشمن می‌خواهد کشور را در خوزستان زمین‌گیر کند

مدیرعامل آتش‌نشانی اهواز: آتش سوزی پارک چوبی کیانپارس عمدی است

امیدواریم بتوانیم از پتانسیل نمایندگان برای توسعه خوزستان بهره ببریم

پیگیری مشکلات غیزانیه، منبع آب و حصیرآباد اهواز

نشست کمیسیون اقتصادی اوپک از طریق وبینار برگزار شد

آتش‌سوزی انبار فولاد خوزستان مهار شد

اعتراض شدید نماینده سمنان به فقر غیزانیه

شمار مبتلایان کروناویروس در خوزستان از 16 هزار نفر گذشت

مهار آتش‌سوزی در انبار تراورس های قدیمی خطوط ریلی فولاد خوزستان

نجات 30 نفر از آتش‌سوزی مجتمع مسکونی در اهواز/ آتش‌سوزی مهار شد

مجوزهای صادر شده کشت برنج در خوزستان یک سال اعتبار دارد

جزئیات حریق در انبار تراورس‌های شرکت فولاد خوزستان

محرمانه‌‌های انتخاب رهبر انقلاب در سال 68 + متن افشاشده

تکمیل بیش از 93 درصد ظرفیت کاروان‌های حج تمتع

مهار آتش‌سوزی در شرکت فولاد خوزستان

فریب نخورید: ارزش واقعی سهام عدالت 15 برابر قیمت اولیه است

فیلم دیده نشده از جلسه استعفای آیت‌الله منتظری

آیا شما مشمول دریافت بیمه بیکاری هستید؟

درگیری در باغ ویلا، 2 کشته برجای گذاشت

آغاز فعالیت باشگاه‌های بدنسازی در خوزستان از هفته آینده

نجات 30 نفر از ساکنان یک مجتمع مسکونی از میان آتش

یک منزل مسکونی در ایذه طعمه آتش شد

نجات 30 نفر در آتش سوزی یک مجتمع مسکونی اهواز

حادثه در پالایشگاه تهران

جزئیات حادثه قتل 2 جوان در یکی از باغ ویلاهای دزفول تشریح شد

استان خوزستان سرشار از دردهای نهفته است

644 مورد جدید ابتلا به کرونا در خوزستان/ 15309 بیمار بهبود یافت

دیدگاه متفاوت سه فقیه درباره مجازات پدر رومینا

اجرای تفاهم‌نامه مهارت‌آموزی فنی وحرفه‌ای و دانشگاه فرهنگیان خوزستان

نمایندگان مجلس از مناطق حاشیه‌ای اهواز بازدید کردند