پیام خوزستان

آخرين مطالب

تفکیک دو مفهوم در اقتصاد بدون نفت وزارت نفت

  بزرگنمايي:

پیام خوزستان - بارها در این طرف و آن طرف خوانده‌ایم و شنیده‌ایم که نفت بلای سیاه است، نه طلای سیاه؛ گویی بزرگ‌ترین بلایی که بر سر کشور ما آمده، نفت است! اما کسانی که این‌گونه نظر می‌دهند، حاضر نیستند کمی آن طرف‌تر را ببینند که مثلا کشوری مانند نروژ با درآمدهای نفتی خود چه کرده که با کشف نفت، از یکی از فقیرترین کشورهای اروپا، به یکی از ثروتمندترین کشورهای اروپا تبدیل شد.

همه بر این نکته اتفاق‌نظر دارند که باید وابستگی بودجه کشور به نفت کاهش یابد. در این موضوع تردیدی نیست. اما موضوع، چگونگی این کاهش وابستگی به نفت است. اینجاست که باید دو مفهوم را در اقتصاد بدون نفت از هم تفکیک کنیم.
وقتی از ضرورت کاهش وابستگی به نفت یا حتی به استعاره، از ضرورت بستن چاه‌های نفت سخن گفته می‌شود، طبیعتاً به این معنا نیست که اصلاً نفت استخراج نکنیم. به عبارت ساده‌تر، کاهش وابستگی به نفت از مسیر بستن چاه‌های نفت نمی‌گذرد! ما می‌توانیم نفت تولید کنیم، اما به نفت وابستگی نداشته باشیم. اینجاست که دو مفهوم را می‌توانیم تفکیک کنیم: تداوم و حتی افزایش تولید نفت؛ کاهش وابستگی بودجه به نفت.
حدود بیست سال پیش در اواخر دولت اول سیدمحمد خاتمی که قیمت نفت اندکی افزایش یافت، قرار بر این شد تا مازاد درآمدهای نفتی به حساب ذخیره ارزی واریز شود. درواقع، هنوز وابستگی بودجه به نفت به قوت خود باقی بود، اما از آنجا که قیمت جهانی نفت رشد کرده بود، مازاد درآمد نفت به جای تزریق به اقتصاد، به حساب ذخیره ارزی رفت تا سنگ بنای همان ساختمانی گذاشته شود که نروژی‌ها هم بنا کرده بودند. با این تفاوت که نروژ، تمام درآمدهای نفتی خود را ذخیره می‌کرد و ایران، مازاد درآمدهای نفتی را. با این حال، با کنار رفتن دولت اصلاحات، آن برنامه هم در عمل به فراموشی سپرده شد و اگرچه قیمت نفت با رشدی بی‌سابقه، سه‌رقمی شد اما حساب ذخیره ارزی که به مرور، نامش تغییر کرد، روز به روز خالی‌تر شد و نه‌تنها وابستگی بودجه به نفت کم نشد، بلکه همان مازاد درآمدهای نفتی هم دردی از مشکلات کشور دوا نکرد تا در، بر همان پاشنه سابق بچرخد. از آن زمان، هرگاه سایه تحریم بر کشور گسترده شد، همه بر ضرورت جدایی بودجه از نفت تأکید کردند، اما هرگاه تحریم کمرنگ شد، نفت منبع اصلی بودجه ماند. حالا چشم‌انداز آینده کشور به‌گونه‌ای است که بعید به نظر می‌رسد به این زودی شاهد رفع تحریم‌ها باشیم و ایران باز هم بتواند در بازار جهانی نفت، حضور قدرتمندانه داشته باشد. پس چاره‌ای جز جدایی بودجه از نفت نمی‌ماند، چون عملاً میزان کمی نفت صادر می‌کنیم و همان میزان نفت را با تخفیف صادر می‌کنیم و پول همان را هم به‌راحتی نمی‌توانیم دریافت کنیم، اما نکته اصلی این است که اینها به معنای نادیده گرفتن نفت نباید باشد.
زمانی مهم‌ترین تهدید نفت، گاز طبیعی بود اما حالا انرژی‌های تجدیدپذیر هم به آن اضافه شده است. بسیاری از کشورهای پیشرفته، تولید خودروهای بنزینی را در سال‌های 2030 یا بعد از آن متوقف کرده‌اند و این یعنی هر روز شاهد کاهش نقش استراتژیک نفت در جهان هستیم. در چنین شرایطی، باقی ماندن نفت کشورهایی همچون ایران با ذخایر غنی نفت در زیرِ زمین، به معنای تلف کردن یک منبع ثروت عظیم است، چراکه احتمالاً نفت، بیست سال بعد، ارزش امروز را نخواهد داشت. پس باید از این ثروت تا زمانی که هنوز ثروت است استفاده کنیم. بودجه و اقتصاد جاری کشور را نباید به نفت وابسته کرد، اما ثروتی را که در زیر زمین مانده باید استخراج کرد تا تبدیل به ثروتی ماندگار برای نسل‌های بعد شود؛ همان کاری که نروژ انجام داد و تبدیل به الگو شد. این همان دو مفهومی است که در اقتصاد بدون نفت باید آنها را از هم تفکیک کنیم.
حمیدرضا شکوهی
منبع: روزنامه اعتماد


نظرات شما

ارسال دیدگاه

Protected by FormShield

ساير مطالب

دلیل مشکل در فروش سهام عدالت چیست؟

ناایمن بودن راه ارتباطی روستاها و شهر باوی/مطالبه 12 هزار روستایی

با پول یه سکه تمام بهار آزادی تو سال 99 میشد 350 تا سکه گرفت تو سال 76!

280 پرنده کمیاب زینتی در خرمشهر کشف شد

یک محکوم به قصاص در خوزستان از چوبه دار رها شد

نماینده رامهرمز: مخالف واگذاری خودروهای دناپلاس به نمایندگان هستم

قراردادهای 2 بازیکن فولاد خوزستان فسخ شد

کشف 280 پرنده کمیاب زینتی در خرمشهر و دستگیری 2 قاچاقچی

عکس/ ورژن لاغر پاتوسی در تمرین فولاد آسیایی

قدردانی از شرکت هواپیمایی کیش

پایبندی ناوگان اتوبوسرانی پایتخت به الزامات و ملاحظات محیط زیستی

بنادر تجاری کشور در شمال و جنوب ،پویا و فعال هستند

حقوق بازنشستگان دو برابر شد/ رشد 15.5 درصدی تعداد بازنشسته‌ها

نابودی گونه‌های گیاهی و جانوری تالاب هورالعظیم بر اثر مالچ‌پاشی غیراستاندارد

لزوم آمادگی صددرصدی پایگاه های مدیریت بحران تهران

روحانی: عده‌ای کنار ننشینند و فقط راه و چاره بدهند

تکلیف نخاله های ساختمانی چیست؟

نسبت به روند کشور با نسخه مدیریت جهادی عقب هستیم

توسعه ظرفیت بنادر کشور هدفگذاری شده‌است

گلدان جای مخازن زباله را در شهرک والفجر گرفتند

ایستادگی سربازان جنگ اقتصادی در برابر تحریم عامل پیشرفت کشور است

هشدار جدی و صریح جهانگیری به واردکنندگان و دریافت کنندگان ارز دولتی

280 پرنده کمیاب زینتی در خرمشهر کشف شد/ دستگیری 2 قاچاقچی

قهرمانان غایبان بزرگ انتخابات هیئت‌های ورزشی خوزستان

لزوم تلاش برای ارتقای ورزش بانوان خوزستان

اجرا طرح ملی مهارت‌آموزی «سرباز ماهر» در خوزستان اجرا شد

طرح ملی مهارت‌آموزی «سرباز ماهر» در خوزستان اجرا شد

رئیس جدید مرکز بهداشت غرب اهواز منصوب شد

ادامه همکاری بارانی با تیم فوتسال بانوان حفاری

محکوم به قصاص در خوزستان از چوبه دار رها شد

44 کیلومترمسیر دوچرخه سواری در شمال تهران احداث می شود

پرداخت وام ودیعه مسکن تا پایان دی 99 مهلت دارد

ربات غول پیکر گوندام وارد یوکوهاما شد/ تصاویر

شریعتمداری خبر داد: اختصاص ١٠ هزار میلیاردریال برای همسان سازی حقوق بازنشستگان فولاد

سفر ظریف به مسکو به درخواست پاریس است

هشدار درباره وقوع اعتراض‌هایی شبیه آبان 98

جهش تولید راهی برای جلوگیری از ریشه‌دار شدن مشکلات است

دومین مرحله رزمایش سفیران سلامت در دزفول آغاز شد

ارتقای آمادگی ورزشکاران منطقه سه در شرایط بحرانی

آخرین وضعیت مهران رجبی در بیمارستان، پس از ابتلا به کرونا

تولید محتوای الکترونیکی آموزشی تقویت شده است

اعزام گروه پزشکی به مناطق محروم باغملک و اندیکا

تفرجگاه 50 هکتاری قائم میعادگاه سفیران دوچرخه سوار شد

هشت فروند کشتی حامل کالای اساسی به زودی در بندرامام‌خمینی(ره) تخلیه می‌شود

فریاد‌های داماد عصبانی: مردم، من آدم کشتم

تخم‌مرغ در صدر افزایش قیمت کالا‌ها

چرا امام خمینی فرمود‌: "خرمشهر را خدا آزاد کرد"؟

ورود بانک‌ها به بورس قانونی نیست

تازه‌ ترین آمار از مبتلایان و فوتی‌ های کرونا در ایران 2 مهر 99

بیش از 89 هزار ورزشکار در بخش بانوان خوزستان فعالیت می‌کنند