پیام خوزستان

آخرين مطالب

تابانیوز: سرای معین‌التجار نماد اهواز نوین مقالات

  بزرگنمايي:

پیام خوزستان- در هنگامه‌ ای که اهواز با بهره‌مندی از آزادی کشتیرانی در رود کارون روزگار تازه‌یی را آغاز کرده بود و به شوند(دلیل) نوسازی سد و پل این شهر به فرمان ناصرالدین‌شاه بندر ناصری خوانده می‌شد ساخت سرای معین‌التجار زمینه‌ی نوگرایی و بالندگی آن را فراهم آورد.
از آنجا که بخشی از کارون در بندر ناصری پوشیده از صخره‌های طبیعی و کمره‌های سنگی به جای مانده از سد باستانی این شهر بود کشتی‌ها نمی‌توانستند گذر کنند. برای چاره‌اندیشی از این گرفتاری محمد تقی‌ معین‌التجار به همراه محمدحسن خان سعدالدوله با پایه‌گذاری شرکت ناصری امتیاز کشتیرانی وبازرگانی از اهواز تا شوشتر را به ‌دست آورد.
وی سرای معین‌التجار را در 1700 مترمربع با دیوارهای خشتی و نمای آجری با 9 اتاق بزرگ و 24 فروشگاه برای رفت ‌وآمد کشتی‌ها در ساحل کارون راه‌اندازی کرده بارانداز اسکله، انبار، کاروانسرا، گرمابه، مسجد، بازار، ساباط، هم‌چنین باغی را که اکنون «باغ معین» گفته می‌شود در کرانه‌ی کارون با انبوهی از درختان گوناگون ساخت.
در پی آبادانی اهواز شهروندانی از سراسر ایران برای سرمایه‌گذاری و یافتن کار به سوی این شهر شتافتند‌ که می‌توان از بهبهانی‌ها، دزفولی‌ها، اعراب، بختیاری‌ها، اصفهانی‌ها، بوشهری‌ها، دسته‌هایی از هندیان و حتی اروپایی‌ها یاد کرد.
در زمانی کوتاه شمار کاروان‌سراها و بانک‌ها در اهواز افزایش یافت شرکت‌های اروپایی نیز مانند لینچ دارای نمایندگی شدند.
هم‌چنین کمی بالا‌تر از سرای معین‌التجار در کنار کارون تازه واردان به ویژه شوشتری‌ها خانه‌هایی به شیوه‌ی مهرازی «معماری» شهرشان ساخته وبا همکاری حاج محمدتقی دولتی و میرزاجلال موقر بوشهری برای نخستین‌بار از آب لوله‌کشی شده بهره بردند‌.
با آغاز جنگ جهانی اول و بسته شدن راه‌های شمال ایران به اروپا از آن‌جا که داد و‌ ستد کالا‌ها در بندرهای جنوبی انجام می‌گرفت سرای معین‌التجار پیشرفت بیشتری کرده آوازه‌ی آن تا هند و آفریقا نیز رسید.
سرپرسی سایکس در این زمینه می‌گوید: «اهواز این ایام نسبت به شش‌سال قبل پیشرفت‌هایی کرده و اصلاحاتی درآن شده است از این رو جمعیت این شهر که در گذشته 400 تا 700 تن گزارش شده بود به یک‌باره به هزاران تن رسید».
در سال 1303 خورشیدی به فرمان رضا شاه پهلوی بندر ناصری پایتخت خوزستان گردید و 11 سال پس از آن نیز به پیشنهاد کارگروه وزیران نام اهواز برای این شهر برگزیده شد.
برخی معین‌التجار را خانه‌ی شیخ خزعل می‌خوانند در حالی که وی سال‌ها پس از ساخت این تجارت‌خانه به هنگام پادشاهی مظفرالدین شاه به فرمانروایی خرمشهر و بخشی از خوزستان رسید.
بعضی نیز بندر ناصری را جدای از اهواز دانسته‌اند اما در هیچ یک از دست‌نوشته‌ها و گزارش‌های تاریخی پس از اسلام چنین چیزی نیامده است.
کسانی هم تنها برپایه‌ی داستان‌های شفاهی با بزرگ‌نمایی چهره‌های بی‌نام و نشان و افزودن پسوند‌های اول و دوم می‌خواهند برای اهواز «سلسله‌ها و حکمرانانی» بسازند.
در حالی که به گواه گزارش های تاریخی در 400 ساله گذشته تا پیش از سال 1266 خورشیدی اهواز دارای ساختار فرمانروایی و سیاسی نبود. چنا‌ن‌که لرد کرزن در کتاب ایران و قضیه‌ ایران "اهواز را درسال 1889 م روستایی برآمده از چند خانه‌گلی و چند کلبه از حصیر و نی دیده که ساکنان آن همه فقیرند و شیخ آن‌ها پیرمردی ظالم است که حاصل دسترنج آن‌ها رابا زجر و شکنجه می‌مکد"
ساختمان معین‌التجار تا دهه‌ی 40 خورشیدی هم‌چنان به کار بازرگانی پرداخت پس از آن انبار و فروشگاه گردید. در جنگ ایران و عراق نیز گاه برای جای‌گیری رزمندگان و پشتیبانی جبهه‌ها به کار گرفته می‌شد.
اکنون اهواز میان دو برهه‌ی تاریخی خود رها گشته است از یک‌سو بر ویرانه‌های شهر هرمزاردشیر ساخته شده که به باور گیتاشناسان مسلمانی همچون ابن‌حوقل در کتاب صوره‌الارض یاقوت حموی در معجم‌البلدان مقدسی در احسن‌التقاسیم و….پایه‌گذار آن اردشیر ساسانی بوده است که نشانه‌های آن‌ را می‌توان در برزن 7 شهرداری جستجو کرد و تاکنون شوربختانه کاوشی پیرامون آن انجام نگرفته و از سوی دیگر معین ‌التجار را در خود جای داده که در پیدایش اهواز نوین نقشی برجسته داشته است.
بی‌گمان این گنجینه‌های تاریخی در هر کلان‌شهر دیگری بودند سال‌ها پیش سامان‌ دهی ‌می‌شدند. باید افسوس خورد برای استانی که زرخیز است و دارا اما شهروندانش نمی‌توانند از گذشته‌ی تاریخی خود بهره‌یی ببرند.
شایسته و بایسته است در سال نو اداره‌کل میراث ‌فرهنگی خوزستان با پشتیبانی و همراهی استانداری شورای‌ شهر و شهرداری اهواز گره‌های نه چندان پیچیده این گستره‌های‌ تاریخی را بگشایند تا مردم با گذشته‌ی‌ راستین شهر خود آشنا شده راه بر پیشینه‌سازان و دروغ‌گویان تاریخ بسته شود.


نظرات شما

ارسال دیدگاه

Protected by FormShield

ساير مطالب

وضعیت شرکت‌های بورسی سهام عدالت در 20 مرداد

عملیات اجرایی احداث دبستان چهار کلاسه خیرساز در روستای بغدک رامهرمز آغاز شد

فرماندار شهرستان اندیکا استان خوزستان بر اثر کرونا جان باخت

علت مرگ ماه چهره خلیلی مشخص شد + عکس

جمعی از کارکنان طرح تحول سلامت خوزستان خواستار تبدیل وضعیت خود شدند

فرماندار شادگان:خبرنگاران در خط مقدم مقابله با تهاجم فرهنگی دشمن هستند

فرماندار اندیکا به دلیل ابتلا به ویروس کرونا درگذشت

اختلال در شبکه ارتباطی تلفن ثابت منطقه گلستان اهواز

نهاد صدور گواهینامه کیفیت؛ فرصت استانداردسازی در نفت

اختصاص چهارهزارو793 تن سهمیه شکر به خوزستان

انفجار بمب در فروشگاه کورش

دارا دوم پَر!

عزاداری محرم با رعایت پروتکل‌ بهداشتی در خرمشهر برگزار می‌شود

خبری خوش برای کاربران واتس‌اپ

نبرد هوایی خلبان انسانی با هوش مصنوعی

مرگ تلخ نوجوان 14ساله در پارک لاله تهران

آمار مبتلایان به کرونا در تهران افزایش می‌ یابد

درخواست شهرداری برای برخورد با بازار غیر قانونی فروش حیوانات

شهرآفتاب تخصصی می شود

آیین اعطای نخستین گواهینامه کیفیت محصول کالا و تجهیزات صنعت نفت

تدفین 50درصد متوفیان کرونایی در بهشت زهرا

بوستان ابریشم؛ 10 میلیارد تومان از تملک تا اجرا

85درصد جمعیت زیرپوشش بیمه سلامت در خوزستان قشر ضعیف و متوسط هستند

توجه رسانه‌ها به عدالت‌خواهی در جامعه باشد

بررسی تاخیر پرداخت تسهیلات به آسیب‌دیدگان آبگرفتگی آذرماه

چرا فقط پولدارها می‌توانند مینیمالیست باشند؟

کاهش 13 هزار واحدی شاخص بورس

بورس کالا چیست؟

زمان و جزئیات "گشایش اقتصادی" امروز مشخص می شود

چوب دولت لای چرخ بازار بورس / گلایه‌های سهامداران را ببینید و نظر بدهید

شاید قفل گوشی‌های آینده با حسگر سقف دهان باز شود!

ضرورت راه‌اندازی بازار روز در خوزستان

نیروگاه خورشیدی عباس‌آباد دزفول بهره‌برداری شد

​تصویب افزایش حق مسکن کارگری در کمیسیون اقتصادی دولت

شاید باور نکنید، اما این دردانه خلیج فارس، اکنون پذیرای 750 راس آهو است که در مناطق تحت حفاظت زندگی می کنند.

تحولات ورزشی پسا کرونا، استراتژی اصلی سازمان منطقه آزاد کیش

مهار آتش در بیمارستان نفت در خیابان حافظ + عکس

تازه‌ ترین آمار از مبتلایان و فوتی‌ های کرونا در ایران 20 مرداد 99

تازه‌ ترین قیمت رهن و اجاره آپارتمان در تهران

قیمت طلا، قیمت دلار، قیمت سکه و قیمت ارز 20 مرداد 99

پیش‌بینی گرد و خاک برای خوزستان

بیمه سلامت نباشد، بسیاری از مردم زیر خط فقر می‌روند

متهم سریال "سگ کشی" در اهواز کیست؟

برخورد جدی با عوامل ایجاد ناامنی در شادگان

جشنواره سیلِ وحدت برگزیدگانش را معرفی کرد

کاهش دمای هوا در خوزستان مورد انتظار است

خبرنگاران صدای افکار عمومی هستند

گواهینامه کیفیت تجهیزات نفتی 90 روزه صادر می‌شود

فراز و فرود توسعه میدان نفتی آزادگان

پایداری انتقال گاز تأسیسات شهید مکوندی‌فر در منطقه یک عملیات انتقال گاز