پیام خوزستان

آخرين مطالب

خورنا : قومیت - ملیت مقالات

  بزرگنمايي:

پیام خوزستان - اهواز- پایگاه خبری - تحلیلی خورنا یادداشتی را با عنوان " قومیت - ملیت" را به قلم علی حسن فرد بابلی ، فعال سیاسی منتشر کرده است.
در این یاد داشت می خوانیم:
نهاد های متعددی مثل نهادهای خانواده و نهاد حکومت درجوامع بشری وجود دارد؛ این نهادها به تدریج در جامعه بشری پیدا شده و هر کدام کارکردهای مشخص به خود را دارند؛ کارکردهای این نهادها در دوره‌های مختلف می‌تواند متفاوت باشد.
خانواده در گذشته و در تمام جوامع اکثر کارکردهای نهادهای دیگر و حتی نهاد دین را انجام می‌داد، یعنی مسایل دینی در خود خانواده آموزش داده می‌شد؛ اما امروز در کشورهای پیشرفته دنیا کارکردهای خانواده به شدت کاهش پیدا کرده و خانواده کارکردهای خود را به نهاد های دیگر از جمله حکومت واگذار کرده است.
قومیت نیز روزگاری کارکردهای بسیاری زیاد داشت و زمانی تمام مشکلات و مسایل سیاسی در حوزه قومیت بررسی و رفع و رجوع می شد، امروز اما یک حکومت سراسری و ملی اکثرکارکردهایی قومیت را انجام می دهد.
در جامعه شناسی و علوم سیاسی مدرن امروز با سه تا نگاه قوم گرایی “قوم گرایی قانون مدارانه”، “قوم گرایی قوم ستایی” و “قوم گرایی قوم مداری” بر می‌خوریم.
در قوم‌گرایی قانون مدارانه علاوه بر عنصرهای نژاد، فرهنگ، تمدن، مذهب، تاریخ، اصول فرهنگی و مذهبی که این قوم را تشکیل می‌دهد؛ به نحوی عناصر تشکیل دهنده اقوام دیگر را به عنوان یک اصل می پندارند و رد نمی کنند.
در این نوع قوم گرایی هویت قومی در راستای هویت ملی پیش می‌رود.
در قوم گرایی قوم ستایی، مردمی که در جامعه ای زندگی می‌کنند، فرهنگ، زبان، تبار، نژاد و مذهب خودش خیلی برایش قابل ارزش است اما نسبت به تبار و مذاهب و فرهنگ اقوام دیگر به دیده منفعلانه می‌نگرد و در این راستا هویت قومی در راستای هویت ملی پیش نمی رود، بلکه مرحله سکوت را اختیار می‌کند.
انسان‌هایی که در جامعه‌ ای با دید “قوم گرایی قوم مدارانه” زندگی می‌کنند فرهنگ، نژاد، تبار، دین و تمدن خود را بالاتر و برتر می‌دانند و نسبت به فرهنگ، تمدن، نژاد، تبار و مذاهب دیگر اقوام به دیده‌ی تحقیر می‌نگرند.
دراین نوشتار تمرکز ما بر قوم گرایی قوم مدارانه است.این نوع نگاه به قومیت نگاهی آسیب زاست که یکپارچگی و وحدت ملی را خدشه دار می کند و مانع شکل گیری ملیت می شود.
استفاده ابزاری دولت های متخاصم از برگ قومیت بر علیه ایران چیز جدیدی نیست. از استالین گرفته تا صدام حسین و از اسرائیل گرفته تا ایالات متحده و اخیرا عربستان، همواره سعی کرده اند عده ای از سران و سیاسیون در بین اقوام ایرانی را جذب خود کرده و از طریق مخدوش کردن وحدت ملی و انداختن تفرقه اهداف سیاسی خود را پیش ببرند.
پطروس غالی، دبیر کل قبلی سازمان ملل در نهم نوامبر 1993 هشدار داد که امنیت جهانی به علت گسترش منازعات قومی پس از پایان جنگ سرد در معرض تهدید است. او در گزارش خود اعلام نمود که از پایان جنگ جهانی دوم تا سال 1993، 127 جنگ رخ داده که بیشتر آنها مبتنی بر اختلافات قومی بوده است و اکثر جوامع در جغرافیای مختلف جهانی از پیامدهای چنین خشونتی در امان نبوده اند.( کنت،2:1998)
فوران خشونت های دهشتناک قومی و ملی گرایان در بخش های عمده اورآسیا و آفریقا در اوایل دهه 90، مباحث جدی را در این باره برانگیخت که آینده نظام بین الملل، دولت ها و امنیت شهروندان آنها چه خواهد شد؟ طنین بدبینانه تحلیل های علمی و سیاسی در آن زمان در عناوین کتاب های معتبری مانند «منازعات بی پایان از ریچارد هاس، آشوب از دانییل ماینهام و برخورد تمدن ها و بازسازی نظم جهانی از ساموئل هانتینگتون» منعکس شده است.
کومار روپسینگه در بررسی انواع تعارضات داخلی، تعارضات هویتی را فراگیرترین و خشن ترین انوع نزاع دانسته و معتقد است که هر کجا مؤلفه ای قومی، مذهبی، عشیره ای یا اختلافات زبانی حاکم است، این نوع از تعارضات هویتی زمینه بیشتری برای ظهور دارند و آمیزه ای از هویت و امنیت جویی را مورد هدف قرار می دهند. در این حوزه، ستیز اصلی غالبا به توزیع و تمرکز زدایی قدرت مربوط می شود.
هویت جویی نیز به مثابه واکنش های تدافعی معطوف به احتراز از نابودی مادی و یا معنوی است که حاکی از به خطر افتادن هسته معنایی زندگی یک گروه اجتماعی می باشد.(افتخاری،87:1381)
در این چارچوب، مطالعه گسترده ای در دهه 60 و 70 صورت گرفت که قومیت در اکثر آنها به عنوان یکی از اشکال و یا منابع خشونت و بی ثباتی بررسی شده است. در سال 1969 یک گروه تحقیقاتی خبره، 160 مناقشه را در یک دروه زمانی 15 ساله از 1954 تا 1969 بررسی کردند. آنها پس از استخراج نتایج به سه دسته بندی کمی رسیدند:
اول. مناقشات ناسیونالیستی شامل مناقشه های قومی، نژادی و مذهبی و گروه هایی که به خاطر زبان مشترک خود را یک قوم می پنداشتند.
دوم. درگیری های طبقاتی و صنفی که مسائل مربوط به اختلافات اتحادیه های کارگری، کارفرمایی و دولت را در بر می گرفت و یا آشوب های طبقات پایین علیه دولت را شامل می شد.
سوم. سایر منازعات که با دو دسته فوق متفاوت بودند. مثل توطئه و کودتای دو گروه نظامی و سیاسی علیه همدیگر.
نتایج تحقیقات حاصل از مطالعات این گروه، شگفت آور بود، هفتاد درصد از مناقشات مورد مطالعه، ناشی از تعصبات ناسیونالیستی و قومی بودند. پانزده سال بعد یعنی در سال 1984، همان منازعات مورد ارزیابی دوباره قرار گرفت و معلوم شد که 30 مورد از آنها حداقل یکبار به درگیری های شدید داخلی منتهی شده است.( افتخاری، 124:1379)
همچنین افرادی مانند دیوید هیبز، هورویتز، جوزف نای، اکشتاین، موریسون و استیونسون در مطالعات تجربی گسترده خود در خصوص منابع بی ثباتی و خشونت های سیاسی در افریقا، آسیا و امریکای لاتین تأیید می کنند که جنگ های داخلی در 108 کشور مورد بررسی، ارتباط با مؤلفه ناسیونالیسم قومی و زبانی داشته و میزان خشونت سیاسی در کشورهای چند قومی بیشتر ارزیابی شده است.(ساندرز،251:1380)
«آنتونی اسمیت» نیز قوم مداری را عامل انسجام زدایی در عرصه هویت و قدرت ملی می داند. از دیدگاه او، وجدان قومی که هویت خود را در هم خونی، هم نژادی، هم زبانی و هم دینی، زیستن و پرورش در بستر فرهنگ قومی گذشته، اسطوره ها و خاطرات تاریخی مشترک می جوید؛ مجموعا برایندی را ایجاد می کند که حاصل آن تشکیل هویت قومی و تقویت همبستگی و انسجام قومی در مقابل هویت جامع و ملی است. این برآیند از لحاظ سیاسی به نیرویی تبدیل می شود که معطوف به قدرت و دولت مستقل بوده و از نظر فرهنگی به دنبال رسمیت بخشیدن به ارزش های فرهنگی و قومی خود می باشد.(پای ودیگران،176:1380)
همچنین افرادی چون «مایرون واینر» در بحث مشروعیت سیاسی و یکپارچگی ملی، ناهمگنی قومی را یک امر سیاسی می داند و توصیه می کند، در بررسی عوامل مؤثر بر یکپارچگی و مشروعیت باید به متغیرهای سیاسی توجه خاصی نماییم و از وسوسه اتکا به ملاحظات اقتصادی، اجتماعی و یا روانی برای تبیین حقایق سیاسی بپرهیزیم.(امیدی،54:1381)
در خصوص آسیب پذیری روز افزون دولت در قبال انحصار زدایی و محدودیت در امکان اعمال خشونت، کاستلز، گروه های هویتی قومی را از چالش گران عمده دولت معرفی می کند و در زمینه نقش آنها در مشروعیت زدایی معتقد است، وقتی دسته های قومی و قبیله ای، خود را عضو دولت ملی نمی دانند؛ دولت در برابر خشونتی که در ساخت اجتماعی آن جامعه ریشه دارد به صورت روزافزونی آسیب پذیر می شود. دولت با این تناقض مواجه است که اگر از خشونت استفاده نکند، دیگر دولت محسوب نمی شود و اگر از خشونت به طور مداوم استفاده کند، بخش بزرگی از مشروعیت و منابع بسیج خود را از دست می دهد و چنین وضعی نشانگر وضعیت اضطراری دایمی برای دولت است.(واینر،1379 :9-258)
این شرایطی است که «رابرت ماندل» از آن با عنوان کاهش کنترل معنی دار حکومت بر نیروهای اجتماعی و یا «حاکمیت ملی دستخوش دگرگونی» نام می برد که در آن بازیگران فرو ملی در حال غصب خیلی از نقش های سنتی حکومت هستند. به ویژه اگر این بازیگران از حمایت قدرت ها یا سازمان های بین المللی خارجی نیز بهره مند باشند؛ این روند می تواند تشدید شود.
7158/6002


نظرات شما

ارسال دیدگاه

Protected by FormShield

ساير مطالب

22 مرداد روز تشکل‌ها ومشارکت اجتماعی ؛ تشکل‌ها با تکیه بر اعتماد و ارتباط مردمی، حلقه ارتباطی مستحکمی برای تعامل دولت با مردم

نگرشی راهبردی بر زیست پذیری شهری با تاکید برتعاملات جدید اجتماعی سازگار با کرونا

وجود کانون‌های بیماری تب 3روزه در خوزستان

عکس/ ترمیم شکستگی سیل‌بندهای منطقه اروندکنار

وضعیت کرونایی جنوب غرب خوزستان سفید نیست

مدیرکل تعاون، کار و رفاه اجتماعی فارس خبر داد: تمامی شهرستان های جدید از کانون کارگران بازنشسته بهره مند می شوند

50 درصد تعهد ایجاد اشتغال در استان کرمانشاه در سال 99 محقق شد

مدیرکل تعاون، کار و رفاه اجتماعی گیلان: باید از دیدگاه های خلاقانه جوانان تحصیل‌کرده بهره مند شویم

شاکرمی خبر داد : تصویب آیین نامه " ایمنی در تونل سازی"

محاکمه 3 نوجوان داعشی در تهران

بازداشت نماینده سابق در ارتباط با رشوه 65 میلیاردی

بهنوش بختیاری در ماتیک مخملی + عکس

درآمدهای عوارض پایدار شهری صرف چه کارهایی می‌شود؟

خراسان رضوی؛ رتبه نخست شبکه‌گذاری گاز ایران

نارضایتی مردم آبادان از قطع مکرر آب آشامیدنی شهر

اثربخشی، رویکرد اصلی پژوهشگاه صنعت نفت است

ضرب‌الاجل یک ماهه برای تعیین تکلیف زباله‌های عفونی 900 مطب در اهواز

جمعی از کارگران سایت پسماند صفیره اهواز خواهان پرداخت شدن حقوق شدند

خط لوله گاز نورد استریم-2 تکمیل می‌شود

دعوت از بهبودیافتگان کرونا در خوزستان برای اهدای پلاسما

2 فیلم هنرمند دزفولی نامزد دریافت جایزه جشنواره فیلیپین شدند

اختلاف مالی 13 میلیارد ریالی در دزفول به سازش ختم شد

کودکان کار رایگان ورزش می کنند

حرکت از شهر خاکستری به سمت شهر رنگی

باشگاه فولاد: افسران ضد دوپینگ لیگ را زیر نظر بگیرند

کاهش بیش از حد انتظار عرضه نفت آمریکا در 2020

مهارت سنجی نیروهای عملیات بحران منطقه 19

خانه ملک الشعرا بهار تخریب نمی شود

تصویب بودجه 210 میلیارد تومانی برای عمل به مسئولیت اجتماعی در ماهشهر

هدف ما دریای خزر عاری از مواد آلوده کننده است

چرا دولت تصمیم به انتشار اوراق سلف نفتی گرفت؟

سود مازاد از تعرفه بانک مرکزی قابل مطالبه نیست

پایداری جوی خوزستان تا اوایل هفته آینده

پرونده مالی ارث در دزفول ختم به خیر شد

قوه قضاییه: هیچ روزنامه‌ ای را توقیف نکرده‌ ایم

از ملیکا شریفی نیا تا مریم مومن و دیبا زاهدی در سریال های محرم 99 + عکس

امسال عطر سیب مجازی است

تمدید ثبت‌نام تسهیلات کرونا ویژه کسب و کارهای فرهنگی، هنری و رسانه‌ای

راه‌یابی 2 فیلم از سید مرتضی سبزقبا به جشنواره‌ای در فیلیپین

اعضای هیأت موسس انجمن مد و لباس خوزستان معرفی شدند

بازپیرایی و احیای خیابان رنجبر در منطقه 10 پایتخت

آغاز مرحله دوم ارائه خدمات پزشکی به بانوان سرپرست خانوار جنوب شهر

چرا آنتن تلفن همراه در تونل‌های مترو قطع می‌شود؟

تنوع زیستی ایران یک ثروت ملی و خدادادی است

تحصیلات ابتدایی 4 سال می‌شود

اگر احتمال ابتلا به کرونا در مراسمات عزاداری وجود داشته باشد، حضور در مراسم جایز نیست

رشد 35 هزار واحدی شاخص در نیم ساعت

وعده گشایش اقتصادی روحانی به کجا خواهد رسید؟

هوش مصنوعی‌ ناجی پرندگان در برابر پنل‌های خورشیدی می‌شود

تخریب بخشی از ساباط تاریخی بیدل در دزفول